Vùng trời nhân văn

HoaYenTu

VÙNG TRỜI NHÂN VĂN

Hoàng Kim

Gương trời lồng lộng ban mai
Thung dung ta đến vùng trời nhân văn
Thịnh suy thế nước ngàn năm
Anh hùng là kẻ vì dân vì đời.

Bên lề chính sử dạo chơi
Rùa ơi thương Cụ biết nơi chọn về.
Kỳ Lân mộ, Tháp Rùa bia
Bia đời, bia miệng khắc ghi lòng người.

Tìm nơi tỉnh lặng (*) ta ngồi
Tình yêu cuộc sống là nơi thư nhàn.

Vùng trời nhân văn là bài thơ Hoàng Kim điểm tin Bên lề chính sử và bàn về “Kỳ lân mộ” một kiệt tác văn chương thấu tình đạt lý, sức mạnh như một đạo quân của chánh sứ Nguyễn Du đã làm thay đổi chính sách của vua Thanh và danh tướng Phúc Khang An tổng đốc Lưỡng Quảng, thay vì báo thù rửa hận cho Tôn Sĩ Nghị, đã giữ hòa hiếu lâu dài với Việt Nam. Nguyễn Du là bậc anh hùng, kỳ tài hiếm có của dân tộc Việt. Bí mật kho báu trên đỉnh Tuyết Sơn và Nguyễn Du 250 năm nhìn lại góp phần soi thấu những góc khuất lịch sử. Sự kiện Việt Nam năm ngoái Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII từ ngày 20 đến 28-1-2016 và những ứng phó với diễn biến quốc tế năm nay gợi cho chúng ta những góc nhìn tham chiếu … (xem tiếp)

NGOÁI NHÌN NĂM CŨ

CNM365. TÌNH YÊU CUỘC SỐNG. 365 chuyện kể mỗi ngày. Việt Nam Đại hội 12 tin nổi bật. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII từ ngày 20 đến 28-1-2016 (CNM365 nguồn TTXVN/ Tuổi Trẻ,  21 tháng 12, 2015);  28/1 Đại hội XII ‘chuẩn thuận’ Tổng bí thư (BBC, 18 tháng 1, 2016); Thông điệp gửi ĐH12: ‘Không thể không cải cách!’ (BBC. TS. Vũ Cao Phan. 17 tháng 1. 2016); Đại hội 12: Báo chí phương Tây ‘vào cuộc’ (BBC. 14 tháng 1, 2016); Cuộc tranh giành lãnh đạo kế vị ở Việt Nam (Diplomat, 14 tháng 1, 2016); VN đã hết thời chính sách ‘ba không’? (BBC. 16 tháng 1, 2016); Những điều cấm khi bầu Tổng Bí thư (BBC. 14 tháng 1, 2016); Thấy gì qua kết quả Hội nghị TƯ14? (BBC. 14 tháng 1, 2016); Đại hội 12 ‘không tác động đến kinh tế’ (BBC. 12 tháng 1,  2016); Chỉ trông đợi Đại hội Đảng bừng tỉnh‘ (BBC. 11 tháng 1, 2016); Việt Nam: ‘Chưa ai đi quan lộ Putin’ (BBC. 11 tháng 1, 2016); VN cần ‘tổ chức và lãnh đạo chính trị mới’ (BBC. 10 tháng 1, 2016) …  xem tiếp …

Bài phát biểu “gây tiếng vang” của bộ trưởng Bùi Quang Vinh tại đại hội 12. … Ngay sau khi kết thúc bài phát biểu, chủ tịch quốc hội Nguyễn Sinh Hùng đã đánh giá những ý kiến đóng góp này là “tâm huyết và thẳng thắn”. Bên cạnh đó, qua báo chí và các mạng xã hội, dư luận dành cho ông Vinh nhiều ý kiến khen ngợi và tán thưởng. Bộ trưởng đề nghị đại biểu không nghi ngờ số liệu thống kê. Phát biểu tại Quốc hội sáng 4/11, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh cho biết, số liệu thống kê của Việt Nam chưa chính xác được, nhưng cũng không có chuyện nhào nặn, bóp méo. Bộ trưởng Vinh: Đang tìm cơ chế để dân hạ bệ quan chức BBC Tiếng Việt  Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh nói với BBC hồi tháng Chín rằng “Việt Nam đang nghiên cứu để có một chọn lựa …Kinh tế Việt Nam chưa vượt qua vùng trũng suy giảm / Ông Phạm Bình Minh: ‘Quan hệ Việt – Trung tiến triển, dù còn khác biệt’;  Đảng cần nghiêm khắc đánh giá lại chính mình

Xem thêm

Rua oi

RÙA ƠI

Hoàng Gia Cương

Rùa ơi quá nặng phải không
Cõng bia Tiến sĩ lưng còng vậy ư?
Mấy trăm năm gội nắng mưa
Dẫu cho mòn đá cũng chưa xao lòng!

Hoa đời như sắc phù dung
Đổi thay sớm tối, khôn lường thịnh suy
Ngàn năm còn mất những gì?
Mà hàng bia vẫn rạng ghi tên người!

Biết ơn rùa lắm, rùa ơi
Giữ cho ta một khoảng trời nhân văn
Để tôn vinh bậc trí nhân
Để nền văn hiến ngàn năm không nhoà!

Rùa ơi, ta chẳng là ta
Nếu như đạo học lìa xa đất này!

Nguồn: FB Hoàng Gia Cương
(Nhà xuất bản Giáo dục, 2005)

NguyenDu

NGUYỄN DU LÀ BẬC ANH HÙNG

Hoàng Kim

… tại “Bắc Hành tạp lục” thơ “Kỳ Lân mộ” là kiệt tác văn chương, thấu tình đạt lý, sức mạnh như một đạo quân, đã làm thay đổi chính sách của  vua Thanh và danh tướng Phúc Khang An tổng đốc Lưỡng Quảng, thay vì báo thù rửa hận cho Tôn Sĩ Nghị, đã giữ hòa hiếu lâu dài với Việt Nam. Nguyễn Du là bậc anh hùng quốc sĩ, kỳ tài hiếm có của dân tộc Việt. Nguyễn Du là bậc anh hùng

KỲ LÂN MỘ

Nguyễn Du

Phương Chi Yên Đệ người thế nào?
Cướp ngôi của cháu, đồ bất nhân.
Mỗi khi nổi giận giết mười họ,
Cổn to vạc lớn hại trung thần
Năm năm giết người hơn trăm vạn
Xương chất thành núi máu chảy tràn
Nếu bảo thánh nhân Kỳ Lân xuất
Buổi ấy sao không đi về Nam?

Nguyên văn chữ Hán

Hà huống Yên Đệ hà như nhân
Đoạt điệt tự lập phi nhân quân
Bạo nộ nhân sinh di thập tộc
Đại bỗng cự hoạch phanh trung thần
Ngũ niên sở sát bách dư vạn
Bạch cốt thành sơn địa huyết ân
Nhược đạo năng vị Thánh nhân xuất
Đương thế hà bất Nam du tường?

Bên lề chính sử  đọc tiếp…
Nguồn : Hoàng Kim


Sự tích hồ Gươm và điềm báo quốc biến thời Lê Trịnh

SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
Trần Ngọc ĐôngNhân chuyện cả nước xôn xao khi rùa Hồ Gươm chết nhằm ngày mùng 10 tháng Chạp năm nay. Nhiều người vẫn cứ cho rằng đây là con rùa có từ thời Lê Lợi đã cắp gươm báu mang đi. Nên đánh máy và trích chép lại hai câu chuyện ở trong sách ‘Tang Thương Ngẫu Lục’ của đôi bạn Phạm Đình Hổ- Nguyễn Án viết trong khoảng cuối Tây Sơn đầu đời Nguyễn nói về Hồ Gươm và rùa ở nơi đây.
HoGuom1
Đánh máy lại theo bản khắc in năm Bính Thân 1896 triều Nguyễn. Bản dịch nghĩa của GS Trương Chính-2012Kết luận: Gươm báu đã bỏ hồ bay đi năm Bính Ngọ 1786, cách đây đã 230 năm. Năm ấy nước nhà có biến lớn, chúa Trịnh đại bại, ít lâu sau thì triều Lê mất.SỰ TÍCH HỒ GƯƠM

Trích: Tang Thương Ngẫu Lục (Phạm Đình Hổ- Nguyễn Án)Truyện 1: HOÀN KIẾM HỒ 

Hồ Hoàn Kiếm Thành Thăng Long ở bên cạnh phường Báo Thiên, thông với nước ngoài sông, hình thế rất to rộng.
.
Ấy là nơi Đức Thái Tổ Hoàng Đế tiên triều đánh rơi kiếm. Hồi Thái Tổ khởi nghĩa, ngài bắt được một thanh kiếm cổ, sau khi lên làm vua thường vẫn đeo ở bên mình. Một hôm chơi thuyền ở trong hồ, bỗng một con rùa rất lớn nổi lên mặt nước, bắn không trúng, vua lấy thanh kiếm mà chỉ. Bất đồ thanh kiếm rơi xuống nước, con rùa cũng lặn theo. Vua giận, sai lấp cửa hồ lại, đắp bờ ngang tát hết nước để tìm nhưng chẳng thấy đâu cả. Đời sau, nhân cái bờ ấy chia làm hai hồ Tả Vọng và Hữu Vọng. Cuối đời Cảnh Hưng, có một vật gì mọc lên từ cái đảo trong hồ, sáng rực rỡ rồi tắt. Người ta cho là thanh bảo kiếm đã bay đi.Phiên âm:

Thăng Long Hoàn Kiếm Hồ tại Báo Thiên phường. Tắc dữ giang thủy thông, thế thậm quảng. Hồi tiên triều hoàng Thái Tổ Hoàng Đế Trụy kiếm xứ dã. Sơ Thái Tổ khởi nghĩa thời đắc cổ kiếm nhất khẩu. Đắc quốc hậu thưởng dĩ tự bội. Nhất nhật phiếm chu hồ trung. Cự quy phiếm thủy thượng xạ chi bất trúng dĩ kiếm chi trụy thủy một. Quy tùy kiếm khứ. Đế nộ. Mệnh tắc hồ khẩu, trúc đê kiệt thủy cầu chi bất đắc. Hậu thế nhân kỳ tích phân vi nhị: Tả Vọng, Hữu Vọng. Cảnh Hưng mạt hữu vật tòng đảo khởi quang tán nhi diệt. Nhân dĩ vi bảo kiếm phi.Truyện 2: KIẾM HỒ (Hồ Gươm)

Mùa hạ năm Bính Ngọ, niên hiệu Cảnh Hưng (1786) đương nửa đêm, giữa hồ Hoàn Kiếm, bỗng có những vật đỏ ối hiện ra trên đảo, tia sáng nhoáng tỏa ra bốn phía, bay về bờ phía Nam rồi biến mất.

Sau đó sóng gió ầm ầm nổi lên. Sáng hôm sau thấy xác tôm cá nổi trên mặt nước không biết bao nhiêu mà kể. Có người nói, ở trên nóc nhà Trung Hòa Đường trong phủ Chúa cũng hiện ra những vật tương tự, ánh sáng tỏa ra bốn phía rồi tự nhiên tắt ngấm. Chưa bao lâu xảy ra việc quốc biến (*).

Phiên âm:
Lê Cảnh Hưng Bính Ngọ niên hạ. Kiếm Hồ dạ bán hữu vật tòng đảo khởi tứ tán phi nam ngạn nhi diệt. Ba đào hỗn dũng . Lạp nhật ngư hà phù thủy thượng bát khả thắng số. Hữu vân vương phủ Trung Hòa Đường hữu vật tòng khởi quang tán nhi diệt diệc như chi. Vị kỷ quốc biến.

________

(*) Quốc biến: Nguyễn Huệ ra bắc đánh nhà Trịnh