Châu Mỹ chuyện không quên

CHÂU MỸ CHUYỆN KHÔNG QUÊN
Hoàng Kim

Reinhardt Howeler là người bạn tuyệt vời của Hoàng Kim
Chúc mừng bạn Reinhardt Howeler ngày sinh hạnh phúc
Reinhardt gieo hạt giống yêu thương trên cánh đồng Việt
Howeler là người bạn lớn của nông dân trồng sắn châu Á

Reinhardt Howeler is Hoang Kim’s great friend.
Congratulations to Reinhardt Howeler happy birthday
Reinhardt sow seeds of love in Vietnamese fields
Howeler is a great friend of Asian cassava farmers.

Kazuo Kawano, Reinhardt Howeler, Hernan Ceballos, … là những người bạn tuyệt vời của tôi ở CIAT. Mời bạn cùng tôi du lịch nông nghiệp sinh thái Colombia, Trung tâm Nông nghiệp Quốc tế CIAT và gặp một số chuyên gia sắn hàng đầu thế giới của CIAT, những người đã góp công hiệu quả cho thành công sắn Việt Nam. “Châu Mỹ chuyện không quên” là bài đăng tại wordpress.com/category/chau-my-chuyen-khong-quen.

Châu Mỹ chuyện không quên. Lời Thầy dặn; Con đường di sản Lewis và Clark500 năm nông nghiệp BrazilĐối thoại giữa các nền văn hóaCIMMYT tươi rói một kỷ niệmHoa xương rồng; Giấc mơ thiêng dạo chơi cùng Goethe; Mark Twain là Lincoln văn học Mỹ; Đi khắp quê người để hiểu đất quê hương Đất nước Mexico ấn tượng lắng đọng; Rio thành phố giữa núi và biển; Borlaug và HemingwayBill Gates học để làm Truyện George Washington; Minh triết Thomas Jefferson; Kiệt tác của tâm hồn; Ngọc lục bảo Paulo Coelho; Mark Zuckerberg thật tuyệt vời; Mark Zuckerberg và Facebook; Mark Zuckerberg bài học cuộc sốngSóng yêu thương vỗ mãi đến vô cùng

Châu Mỹ chuyện không quên, tôi đã và đang lưu lại bao điều tâm đắc, gương  George Washington, Thomas Jefferson; Norman Borlaug, Mark Zuckerberg, Bill Gates học để làm, đối với tôi thật sự thấm thía. Tôi thích học để làm, học vừa làm trí tuệ của họ. Câu châm ngôn hay về “sự đọc” đưa vào trang viết này thật đúng: “ Trong một thế giới có đủ bình tâm, người viết nhỏ hơn người đọc, người đọc nhỏ hơn quyển truyện họ đang đọc, và quyển truyện nhỏ hơn sự đọc. Người viết và người đọc rồi chết, truyện rồi quên. Sự đọc ở lại và làm nên một phần mênh mông trong định nghĩa của việc làm người “.

Châu Mỹ là nôi nông nghiệp sắn đậu ngô khoai của Trái Đất, là một trong những trung tâm phát sinh chính của nguồn tài nguyên di truyền thực vật toàn thế giới. Sắn đậu tại CIAT Colombia.  Ngô tại CIMMYT Mexico. Khoai lang, khoai tây tại CIP Peru. Tôi may mắn đã trãi nghiệm tại những nơi này và một số địa danh châu Mỹ.

Colombia nhiều bạn tôi ở nơi ấy

Colombia khái lược bốn yếu tố chính: Đất nước (đất đai và thức ăn); Con người (tộc người, ngôn ngữ, văn hóa); Môi trường sống (khí hậu, danh thắng, vấn đề chung); Chế độ và  Kinh tế hiện trạng.

Colombia đât nước và con người. Colombia là một quốc gia ở Nam Mỹ. Đó là nơi có trụ sở chính CIAT gần Cali. Tên gọi “Colombia” lấy theo tên của Christopher Columbus là người đã tìm ra Tân Thế Giới. Colombia  phía đông giáp Venezuela và Brasil; phía nam giáp Ecuador và Peru; phía bắc giáp Đại Tây Dương và biển Caribe; phía tây giáp Panama và Thái Bình Dương. Colombia cùng với Chile là hai quốc gia ở Nam Mỹ giáp cả Đại Tây Dương và Thái Bình Dương. Colombia là nước lớn thứ 4 tại Nam Mỹ (sau Brasil, Argentina và Peru), diện tích đất tự nhiên  1.141.748 km², gấp 3,44 lần Việt Nam,  nhưng dân số năm 2017 khoảng 49, 21 triệu người, khoảng 51,57% so với dân số Việt Nam.  Đồng tiền sử dụng là peso Colombia, Ngôn ngữ chính thức ở nước Colombia là tiếng Tây Ban Nha, cùng ngôn ngữ với các nước Venezuela, Argentina, Uruguay, Peru, Chi lê, Bolivia,  Paraguay, Panama, Costa Rica. Colombia có thu nhập bình quân đầu người khoảng 6.216 USD[2] (hạng 32) so bình quân đầu người tại Việt Nam khoảng  2.343 USD[6] (hạng 134). Colombia là nước có điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng vùng nhiệt đới tương tự Việt Nam, thuận lợi cho phát triển nông nghiệp, nhất là cà phê (chiếm 16% xuất khẩu thế giới), hoa quả, thuốc lá, thịt bò, ngũ cốc, … Colombia cũng là nước giàu khoáng sản và năng lượng: đứng đầu khu vực về trữ lượng than (chiếm 40% tổng trữ lượng của Mỹ Latinh), thứ hai khu vực về tiềm năng thuỷ điện  (sau Brasil), dầu lửa có trữ lượng khoảng 3,1 tỷ thùng, ngoài ra còn có vàng, bạc, platin… Xuất khẩu chủ yếu gồm dầu lửa, than, cà phê, hoa tươi, chuối, dược phẩm, xi măng… sang các thị trường chính: Mỹ, Venezuela, Hà Lan. Nhập khẩu chủ yếu gồm máy công nghiệp, phương tiện vận tải, hàng hóa tiêu dùng, lương thực, hoá chất, quặng kim loại … từ các thị trường chính: Mỹ, Trung Quốc, México, Brasil, Pháp, Đức.

Lịch sử Colombia tương tự như các nước châu Mỹ nói chung, khái lược được chia làm hai giai đoạn chính: 1) giai đoạn tiền Colombo (trước năm 1493 Colombo tìm ra châu Mỹ, Châu Mỹ đã có một nền văn minh của người da đỏ Inca khoảng trên 10.000 năm) 2) hậu Colombo (sau năm 1493 Colombo tìm ra châu Mỹ, mở đường chinh phục cho người da trắng châu Âu và người nô lệ da đen châu Phi, người châu Á da vàng, tìm sang vùng đất mới, co hẹp tiêu diệt đồng hóa người da đỏ Inca). Trên toàn châu Mỹ thì các nước Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Anh, Pháp, Nga, Đức là những nước và cộng đồng dân cư đến “vùng đất mới” là có tỷ trọng  dân số, đất đai và quyền lợi nhiều nhất. Sắc tộc và ngôn ngữ Nam Mỹ nhiều nhất là người ‘lai’ Tây Ban Nha, nói tiếng Tây Ban Nha (những nước nêu trên) và người ‘lai’ Bồ Đào Nha, nói tiếng Bồ Đào Nha (Brazil). Ở Bắc Mỹ, cộng đồng người Anh, Mỹ ‘lai’ nói tiếng Anh tập trung nhiều ở Hoa Kỳ, cộng đồng người Pháp ‘lai’ nói tiếng Pháp tập trung nhiều ở Canada. Con người ngôn ngữ văn hóa Colombia khái lược tính trội thuộc về người ‘lai’ Tây Ban Nha và tiếng nói hệ ngôn ngữ Tây Ban Nha.

Colombia là một trong ba quốc gia nổi lên sau khi giải thể Gran Colombia năm 1830 (những nước khác là Ecuador và Venezuela). Một cuộc xung đột kéo dài hàng thập kỷ giữa các lực lượng chính phủ, các nhóm quân sự, và các nhóm nổi loạn chống chính phủ được tài trợ mạnh bởi buôn bán ma túy, chủ yếu là Lực lượng vũ trang cách mạng Colombia (FARC), leo thang trong thập niên 1990. Hơn 31.000 cựu lực lượng quân sự Hoa Kỳ của Lực lượng Phòng vệ Colombia (AUC) đã bị giải thể vào cuối năm 2006, và AUC là một tổ chức chính thức đã ngừng hoạt động. Trong sự trỗi dậy của việc giải ngũ bán quân sự, các nhóm vũ trang bất hợp pháp phát sinh, những thành viên của nó bao gồm một số phi vụ quân sự cũ. Sau bốn năm đàm phán chính thức hòa bình, Chính phủ Colombia đã ký một thỏa thuận hòa bình cuối cùng với FARC vào tháng 11 năm 2016, sau đó đã được Quốc hội Colombia phê chuẩn. Hiệp ước kêu gọi các thành viên của FARC phải giải ngũ, giải giáp vũ khí và tái hợp vào xã hội và chính trị. Hiệp định cũng cam kết với Chính phủ Colombia để tạo ra ba tổ chức mới để tạo thành một “hệ thống toàn diện cho sự thật, công lý, sửa chữa và không lặp lại”, bao gồm một ủy ban sự thật, một đơn vị đặc biệt để phối hợp tìm kiếm những người biến mất trong xung đột, và “Quyền tài phán đặc biệt cho hòa bình” để quản lý công lý cho các tội phạm liên quan đến xung đột. Chính phủ Colombia đã đẩy mạnh nỗ lực mở rộng sự hiện diện của mình vào tất cả các bộ phận hành chính của mình. Mặc dù có nhiều thập kỷ xung đột nội bộ và những thách thức về an ninh liên quan đến ma túy, Colombia vẫn duy trì các thể chế dân chủ tương đối mạnh mẽ với các cuộc bầu cử hòa bình, minh bạch và bảo vệ quyền tự do dân sự.

CIAT nôi nông nghiệp sắn đậu

Ở Colombia, tôi ấn tượng nhất ba nơi, đó là 1) CIAT nôi nông nghiệp sắn đậu tại Cali, 2) sông Magdalena, đền thờ thần Mặt trời với nhiều đồn điền cà phêdãy núi Andes; 3) thủ đô Bogota tại Zona Rosa nổi tiếng với các nhà hàng và cửa hiệu, có Cartagena là một khu phố cổ trên bờ biển Caribê gợi nhớ biển về Nha Trang của Việt Nam.

Trung tâm quốc tế về nông nghiệp nhiệt đới CIAT https://ciat.cgiar.org là một tổ chức nghiên cứu và phát triển phi lợi nhuận nhằm giảm đói nghèo trong khi bảo vệ tài nguyên thiên nhiên ở các nước đang phát triển. CIAT có trụ sở tại Palmira, Colombia. Rockefeller Foundation là tổ chức thành lập; CIAT ra đời năm 1967, đến nay đã có trên 50 năm kinh nghiệm, trong hệ thống ACIAR https://www.cgiar.org/research/center/ciat/. CIAT làm nông nghiệp là chìa khóa cho hòa bình lâu dài ở Colombia: Thiết lập chế độ ăn cơ bản cho chế độ ăn lành mạnh ở Cali, Colombia; Nghiên cứu bảo tồn và phát triển bền vững sắn cung cấp các cơ hội kinh tế mới ở Trung Mỹ; Nghiên cứu bảo tồn và phát triển bền vững nông nghiệp thích ứng với khí hậu: trường hợp sản xuất cà phê ở Việt Nam và ca cao ở Ghana và Indonesia; Nghiên cứu bảo tồn và phát triển bền vững các loại đậu ăn hạt có hàm lượng sắt cao cải thiện trí nhớ và sự chú ý trong sinh viên đại học nữ ở Rwanda; Siêu đậu giúp giảm bớt nạn đói của người tị nạn Nam Sudan ở Uganda; Làm thực phẩm giá cả phải chăng và bổ dưỡng dành cho người nghèo ở Kenya và Uganda. Đó là những nội dung hoạt động chủ yếu của CIAT ngày nay.

Giáo sư Kazuo Kawano và sắn Việt Nam.
Giáo sư Kazuo Kawano người Nhật là một trong những nhà bác học hàng đầu quốc tế về chọn tạo giống sắn, người có công lớn trong  thành tựu nghiên cứu và phát triển sắn ở Việt Nam được Bộ Nông nghiệp và PTNT trao tăng huy chương hữu nghị năm 1997. Giáo sư đã từng làm việc tại Viện Lúa  Quốc tế IRRI 1965-1969, giảng dạy về lúa ở Mỹ và Peru 1970-1972, trưởng chương trình sắn quốc tế của CIAT Colombia (1973-1984), trưởng chương trình nghiên cứu và phát triển sắn châu Á (1984-1998), giáo sư kiêm giám đốc trung tâm giảng dạy và nghiên cứu cây lương thực trường đại học Kobe , Nhật Bản 1998-2004. Giáo sư biên soạn 11 sách, 157 bài báo khoa học và đoạt nhiều giải thưởng lớn quốc tế . Giáo sư đã sang thăm Việt Nam và viết loạt 25 bài phóng sự ảnh Cây sắn Việt Nam: Hiện tại và sắp tới  (Cassava in Vietnam: Now and Then) đăng trên trang CASAVAVIET. Trân trọng tóm tắt tiểu sử giáo sư Kazuo Kawano và giới thiệu lần lượt loạt phóng sự ảnh này (xem tiếp)

Biographical Information of Kazuo Kawano

Date of birth:                               16 March, 1941
Place of birth:                              Osaka, Japan
Citizenship:                                 Japan
Permanent resident:                  Japan
Education:
March 1963: Graduated from Faculty of Agriculture, Hokkaido, University, Japan
March 1966: M. S. degree from Faculty of Agriculture, Hokkaido, University, Japan
March 1969: PhD from Faculty of Agriculture,Hokkaido University, Japan

Work Experience:
+ June 1963-March 1965: Research fellow at International Rice Research Institute, Philippines
+ Sep. -Dec.  1969  Post doctoral fellow at International Rice Research Institute, Philippines
+ January 1970-December 1972 Visiting Assistant Professor at North Caroline State University and Rice; Breeding specialist at Rice Research Program, Peru
+ January 1973-March 1984      Plant Breeder and head of Cassava Breeding Program at the Centro Internacional de Agricultura Tropical (CIAT), Colombia
+ April 1984-March 1998: Plant Breeder and Coordinator at CIAT Asian Cassava Program
+ April 1998-March 2004:  Professor and Director at  Food Resources Education and Research Center, Kobe University, Japan

Publications:
Author of over 157 scientific papers, of which 35 in refereed journals (All but three as senior or corresponding author), 5 books and at least 6 book chapters.  Author of numerous Symposium and Workshop articles

Awards received:
February 1993    Best Academic Award of 50th Anniversary of Kasetsart University, Thailand (Group award: Development of a new high yielding, high starch variety Kasetsart 50)
February 1995  Second Prize at the Technology Development Fair of Thailand (Group award: Development  and dissemination of new cassava varieties)
March 1997 Medal for Contribution to Vietnamese Agriculture, from the Ministry of
Agriculture and Rural Development of Vietnam (Individual award)
March 1997 Iso Award at the Japanese Society of Tropical Agriculture (Individual award: Contribution to Asian Agriculture through cassava breeding)
July 1997 Commendation at the Ministry of Foreign Affairs of Japan (Individual award:
Contribution to tropical agriculture through activities in an international organization)
December 1998 Royal decoration in the third class of the “Most Exalted Order of the White Elephant” by the Thai government (Individual award: Establishment of cassava breeding research system and contribution to Thai agriculture research and production through development of new cassava varieties)
September 1999 “Friendship Award of Coconut Island” from Hainan Province of China (Individual Award: Contribution to agriculture research of Hainan Province through cooperative cassava breeding research)
September 1999   “Friendship Award” for Foreign Experts, from the Ministry of Foreign  Affairs of China (Individual award: Contribution to Chinese agriculture research and production through cassava breeding research)
April 2001 Japan Agriculture Research Prize (Individual award: Establishment of cassava research system and development of new cassava varieties)
 April 2001 Yomiuri Agriculture Science Prize (Individual award: Establishment of cassava research system and development of new cassava varieties)
April 2002 Special Award from the Philippines Root Crop Research and Training Center (Individual award: Contribution to Philippines root crop research and varietal development)
November 2003   Science Award from Hyogo Prefactural Government, Japan (Individual award: International contribution through cassava breeding
November  2009   Nippon Foundation Award for Social Contribution (Shared award with Dr. Reinhardt Howeler)
Current Address:       Yamateday 3, 3-13, Ibaraki-shi, Osaka, Japan 567-0009
Phone/Fax: 81 72 649 1480 ; E-mail: ke.kawano@mist.ocn.ne.j

Research and Varietal Development Conducted by Kazuo Kawano
Research
Physiological and ecological study on the productivity of rice
Genetic study on productivity related traits of rice
Evaluation of cassava genetic resources for productivity and disease resistance
Analysis of environmental adaptability of cassava
Genetic analysis of yield and quality traits of cassava
Establishment of breeding method for cassava productivity
Genetic analyses of cassava disease resistances and establishment of breeding method for disease resistances
Study on the evolution of fighting apparatus in Coleoptera
Study on the evolutionary history of higher taxa in Coleoptera and discussion on Neo-Darwinism
Varietal Development
・    Selection of high yielding varieties of rice in Peru (4 released varieties of which 2 exceeded more than 10,000ha of planted area)
・    Generation of cassava breeding materials for higher productivity
・    Introduction of disease resistances, adaptability to highly acid soils and draught tolerance to cassava breeding population
・    Introduction of higher starch content to cassava breeding population
・    Enhancement of broad environmental adaptability in cassava breeding population
・    Distribution of breeding materials from the above mentioned populations to the breeding programs in more than 25 tropical and sub-tropical countries (Total number of genotypes exceeds 1.2 million of which more than 0.6 million were for Asia)
・    Development and dissemination of recommendable varieties in collaboration with national breeding programs in Thailand, Indonesia, Vietnam, China, Philippines, and other countries in Asia and Latin American (As of the 1999 cropping year, 38 varieties were officially released in six countries in Asia of which 8 varieties exceeded more than 10,000ha and 5 more than 100,000ha of planted area; 15 varieties in Latin America of which one variety exceeded 10,000ha)
Socio-Economic effects
Near 100 CIAT-related varieties are estimated to have been released in Asia up to the 2007 cropping year and their planted area exceeds 1.5 million ha.
Additional economic effects caused by the adoption of these new cassava varieties were estimated to have accumulated to be 1 billon US$ in 2000.
Combined additional economic effects caused by new varieties and improved cultural practices are estimated to be near 1 billion US$ in the single cropping year of 2007.
 A greater part of these economic effects has been and is entering the household incomes of small farmers.
Adoption of improved varieties has caused and is causing increased adoption of better agronomic practices which lead to better environmental conservation.
Publications (See the list of major publications)
Many papers on cassava breeding and rice physiology/ecology in scientific journals mainly in USA
Several chapters of graduate school level text books on tropical agriculture and cassava breeding in Japan and USA
Several commentary papers on the accountability of agricultural research in journals in Japan
Several commentary papers and books on the use and abuse of plant genetic resources from the standpoint of a plant breeder who has produced real results in Japan
Commentary papers on the limitation of reductionistic approach in tropical crop breeding and of Neo-Darwinistic stand in macro-evolution in international and Japanese journals
Many papers on the evolution of Coleoptera in leading journals in USA and Japan

Education and Training
Training of national program researchers in cassava breeding through institutionalized training courses and on-the-spot practices
Helping the establishment and strengthening of cassava breeding programs in several tropical countries
Strengthening of national cassava breeding network mainly through exchange of advanced breeding materials
Organization of international workshops and symposiums
Lecturing and advising in graduate school thesis in several countries
List of Major Scientific PapersRelated to Crop Breeding(March 2008)
Kazuo Kawano (Published as senior author or corresponding author in  major refereed journals in English language)
Crop Science
K. Kawano, P. Daza, A. Amaya and M. Rios. 1978. Evaluation of cassava germplasm for productivity. Crop Science 18:377-380.
K. Kawano, A. Amaya, P. Daza and M. Rios. 1978. Factors affecting efficiency of selection in cassava. Crop Science 18:373-376.
 K. Kawano and M. D. Thung. 1982. Intergenotypic competition and competition with associated crops in cassava. Crop Science 22:59-63.
K. Kawano, C. Tiraporn, S. Tongsri and Y. Kano. 1982. Efficiency of yield selection in cassava populations under different plant spacings. Crop Science 22:560-564.
K. Kawano, Y. Umemura and Y. Kano. 1983. Field assessment and inheritance of cassava resistance to superelongation disease. Crop Science 23:201-205.
Y. Umemura and K. Kawano. 1983. Field assessment and inheritance of resistance to cassava bacterial blight. Crop Science 23:1127-1132.
K. Kawano, W. M. Goncalves Fukuda and U. Cenpukdee. 1987. Genetic and environmental effects on dry matter content of cassava root. Crop Science 27:69-74.
K. Kawano, K. Narintaraporn, P. Narintaraporn, S. Sarakarn, A. Limsila, J. Limsila, D. Suparhan, V. Sarawat and W. Watananonta. 1998. Yield improvement in a multistage breeding program for cassava. Crop Science 38:325-332.
K. Kawano. 2003. Thirty years of cassava breeding for productivity – Biological and social factors for success. Crop Science 43:1325-1335.
Euphytica
K. Kawano. 1990. Harvest index and evolution of major food crop cultivars in the tropics. Euphytica 46:195-202.
Journal of Crop Improvement

K. Kawano and J. H. Cook 2005. Breeding cassava for underprivileged: Institutional, Socio-economic and biological factors for success. J. Crop Improvement 14: 197-219.

Kazuo Kawano và Reinhardt Howeler

Reinhardt Howeler sinh tại Indonesia nhưng lớn lên ở Hà Lan. Sau khi tốt nghiệp ở Học viện Nông nghiệp Nhiệt đới, ông di cư sang Mỹ tiếp tục nghiên cứu của mình và lấy bằng tiến sĩ về hóa học đất tại Trường Đại học Cornell. Ông tham gia tổ chức CIAT ở Cali, Colombia năm 1970, khi chương trình sắn mới được thành lập năm 1972. Ông tiến hành các thí nghiệm trong nhà kính để xác định nhu cầu dinh dưỡng của cây sắn và làm thế nào để quản lý sắn không bị xói mòn nghiêm trọng. Năm 1986, ông chuyển đến văn phòng CIAT châu Á tại Bangkok, Thái Lan và ở lại đây suốt thời gian 23 năm. Ông đã làm việc chặt chẽ với các nhà nghiên cứu, cán bộ khuyến nông và nông dân trong điều kiện thực tế với tất cả các nước trồng sắn trong khu vực, phát triển các hoạt động quản lý đất và cây trồng tốt hơn, và tăng cường ứng dụng  chúng bằng cách sử dụng phương pháp nghiên cứu có sự tham gia của nông dân (FPR). Kết quả là sản lượng sắn ở châu Á tăng lên đáng kể, cho phép sự gia tăng nhanh chóng của công nghiệp chế biến và sử dụng sắn, tăng cung cầu sử dụng sắn, cải thiện thu nhập và đời sống của nhiều nông hộ trồng sắn. Reinhardt Howeler là chuyên gia sắn nổi tiếng, biên soạn nhiều sách và đã được vinh danh tại Việt Nam đồng thời với Kazuo Kawano (HK).

còn nữa…

CIAT VIETNAM hợp lực phòng trừ bệnh khảm virus sắn CMD. Tổng giám đốc CIAT Ruben Echeverria và Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Trần Kim Long, tại lễ ký kết một thỏa thuận hợp tác mở rộng tại Hà Nội ngày 13 tháng 7 năm 2018, Bài và ảnh  của Madelline Romero / CIAT xem tiếp tại https://blog.ciat.cgiar.org/threat-of-cassava-mosaic-disease-strengthening-resilience-to-climate-disasters-dominate-conversations-between-ciat-and-vietnam-agricultural-institutions/

Sắn Việt Nam CIAT câu chuyện thành công

CIAT is 50: Building a sustainable food future since 1967

Advertisements

Châu Mỹ chuyện không quên

CHÂU MỸ CHUYỆN KHÔNG QUÊN
Hoàng Kim

Peaingpen, Sheela, Alfredo, Yona, Kim enjoy fufu. Chúng tôi đã ăn tối thật ngon tại nhà Martin Fregene ở CIAT. Chiều nay, trong đền thờ “Vị thần Mặt trời bị lãng quên của người Inca“, gia đình sắn chúng tôi đã cam kết cùng nhau làm “những người bạn của nông dân trồng sắn châu Á , châu Phi và châu Mỹ”. Hoàng Kim bế con của Martin và giao hẹn: Nhờ trời, bác sẽ trở lại châu Phi”. Tôi vừa đọc sách “O Alquimista” của Paulo Coelho tựa đề tiếng Anh là “The Alchemist” do Alan R. Clarke chuyển ngữ và thích thú hứa với cháu bé. Hóa ra, ‘Nhớ châu Phi’ và “Vị thần Mặt trời bị lãng quên của người Inca“ là có thật ! Chào ngày mới 26 tháng 7 https://cnm365.wordpress.com/…/…/chao-ngay-moi-26-thang-7-2/

Vị thần mặt trời Inca bị quên lãng

CIMMYT, CIAT, CIP là những ấn tượng sâu sắc, đậm nét trong lòng tôi. Châu Mỹ là nôi ngô sắn khoai của Trái Đất. Ngô tại CIMMYT ở Mexico. Khoai lang, khoai tây tại CIP ở Peru. Sắn tại CIAT ở Colombia. Tôi may mắn được trãi nghiệm qua những nơi này và lưu lại Châu Mỹ chuyện không quên. Tôi đùa với các bạn là “Hoàng Kim có nhiều bạn ở nơi đó”. “Châu Mỹ có vị thần Mặt trời Inca bị quên lãng”. Phổ hệ chọn giống sắn ở Việt Nam có quan hệ nhiều trong chuyện này.. Ngày nay giống sắn Việt Nam trồng nhiều nhất là KM419 chiếm 42% và  KM94 chiếm 38% tổng diện tích trồng sắn của Việt Nam.
Chuyện lai tạo giống sắn bây giờ mới kể.

Chareinsak Rojanaridpiched là giáo sư tại  Kasetsart University (Bangkhen, Băng Cốc, Thái Lan). Ông nguyên là Hiệu trưởng Trường Đại học Kasetsart. Ông và nhóm đồng nghiệp sắn Thái Lan đã chọn tạo ra ” Kasetsart 50: giống sắn quan trọng nhất trên thế giới”. KU 50 với hơn 20 năm kinh nghiệm ở Thái Lan và Việt Nam, tăng từ 60 đến 75 phần trăm của tất cả nông dân trồng sắn, trên tổng số diện tích khoảng 1,0 – 1,5 triệu ha mỗi năm, là một cây trồng an ninh lương thực quan trọng và nguồn thu nhập cho nông dân nghèo ở Đông Nam Á. Chareinsak Rojanaridpiched  từng học ở Cornell University,  một trường đại học nổi tiếng nhất của nước Mỹ nơi mà  Ezra Cornell, người sáng lập trường năm1865 từng nói: “Tôi sẽ thành lập một trường mà bất cứ người nào cũng có thể tìm thấy hướng dẫn về bất cứ ngành nào”.

Kim nói với Chareinsak: “Chúng tôi biết ơn các bạn CIAT Thai Lan. Sắn Việt Nam học để làm (Learning by Doing) theo lý thuyết và thực hành của Sắn CIAT sắn Thái Lan và cố gắng vươn lên theo cách riêng, điều kiện riêng của mình. Phổ hệ các giống sắn phổ biến tại Việt Nam đã nói lên điều đó. “Châu Mỹ chuyện không quên” là sự ghi lại của tôi về những ngày cùng học tập và làm việc ở CIAT, CIMMYT, CIP  và các nước châu Mỹ.

Bạn hỏi tôi: Bạn ấn tượng nhất điều gì ở Nam Mỹ?. Tôi đến nay ấn tượng nhất vẫn là Machu Picchu, di sản thế giới UNESCO ở Peru, nơi được Tổ chức New7Wonders chọn là một trong 7 kỳ quan thế giới mới. Đó là di sản nền văn minh Inca, người da đỏ Inca  và thần Mặt trời, thực sự là một kho báu vĩ đại tâm linh khoa học kỳ bí chưa thể giải thích được đầy đủ. Đền thờ thần Mặt trời tựa lưng vào cột chống trời  “Cổ Sơn”, theo tiếng quechua của người Inca; thỉnh thoảng được gọi là “Thành phố đã mất của người Inca” [1] là một khu tàn tích Inca thời tiền Columbo trong tình trạng bảo tồn tốt ở độ cao 2.430 m [2] trên một quả núi có chóp nhọn tại thung lũng Urubamba ở Peru, khoảng 70 km phía tây bắc Cusco. Tất cả các chuyến đi tới Machu Picchu đều xuất phát từ Cusco. Tại thủ đô Lima có một đường bay nội địa dẫn tới Cusco. CIP gần trung tâm Lima và sân bay nên rỗi hai ngày là có thể đi thăm được. Ở Colombia, tôi ấn tượng nhất ba nơi: Đó là 1) CIAT tại Cali, 2) sông Magdalena và đền thần Mặt trời, với dãy núi Andes và nhiều đồn điền cà phê; 3) thủ đô Bogota tại Zona Rosa nổi tiếng với các nhà hàng và cửa hiệu, có Cartagena một khu phố cổ trên bờ biển Caribê gợi nhớ biển Nha Trang của Việt Nam.

“CHÂU MỸ CHUYỆN KHÔNG QUÊN” lắng đọng trong tôi nhiều ký ức sâu sắc về  đất nước, con người, bạn hữu, nền văn hóa. Tác phẩm bao gồm những bài: Lời Thầy dặn; Con đường di sản Lewis và Clark500 năm nông nghiệp BrazilĐối thoại giữa các nền văn hóaCIMMYT tươi rói một kỷ niệmHoa xương rồng; Giấc mơ thiêng dạo chơi cùng GoetheMark Twain là Lincoln văn học Mỹ; Đi khắp quê người để hiểu đất quê hương Đất nước Mexico ấn tượng lắng đọng; Rio thành phố giữa núi và biển; Borlaug và HemingwayBill Gates học để làm Truyện George Washington; Minh triết Thomas Jefferson; Kiệt tác của tâm hồn; Ngọc lục bảo Paulo Coelho; Mark Zuckerberg thật tuyệt vời; Mark Zuckerberg và Facebook; Mark Zuckerberg bài học cuộc sốngSóng yêu thương vỗ mãi đến vô cùng . Biên khảo này có mục đích nhằm cung cấp thông tin,  bài học kinh nghiệm tình yêu cuộc sống cho bạn đọc, đặc biệt là các bạn trẻ nghèo hiếu học có thể chọn được một số tri thức bổ ích và bài học quý cho riêng mình.

xem tiếp: https://hoangkimlong.wordpress.com/category/chau-my-chuyen-khong-quen/

Hernán Ceballos, chuyên gia chọn giống sắn CIAT, đã nhận được giải thưởng sắn vàng tại cuộc họp liên minh đối tác sắn toàn cầu GCP21 được tổ chúc tại Berin từ 11 đến 15 tháng 6 năm 2018: http://ow.ly/QKPL30jI9Bd

CIAT VIETNAM hợp lực phòng trừ bệnh khảm virus sắn CMD. Tổng giám đốc CIAT Ruben Echeverria và Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Trần Kim Long, tại lễ ký kết một thỏa thuận hợp tác mở rộng tại Hà Nội ngày 13 tháng 7 năm 2018, Bài và ảnh  của Madelline Romero / CIAT xem tiếp tại https://blog.ciat.cgiar.org/threat-of-cassava-mosaic-disease-strengthening-resilience-to-climate-disasters-dominate-conversations-between-ciat-and-vietnam-agricultural-institutions/

Châu Mỹ chuyện không quên

Hoàng Kim và bạn hữu thăm nhà riêng Martin Fregene ở CIAT Colombia năm 2003

CHÂU MỸ CHUYỆN KHÔNG QUÊN
Hoàng Kim

Chúng tôi ghé thăm Martin Fregene tại nhà riêng ở CIAT Colombia năm 2003. Martin Fregene nay làm giám đốc điều hành hoạt động nông nghiệp và nông công nghiệp của Tập đoàn Ngân hàng Phát triển Châu Phi (ADBG). Ông là giáo sư thực thụ  trường đại học Nigeria, và từng làm cố vấn kỹ thuật cao cấp cho bộ trưởng Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Nigeria. Chúng tôi đến từ Ấn Độ, Brazil, Thái Lan, Peru, Colombia và Việt Nam. Martin Fregene là  một tiến sĩ di truyền chọn giống sắn rất nổi tiếng của Nigeria. Ông đã rời ‘miền đất hứa’ Donald Danforth Plant Science Center ở Mỹ, CIAT (Centro Internacional de Agricultura Tropical), ở Colombia để tự nguyện trở về Tổ quốc mình làm việc cho nông dân nghèo ở Nigeria mà tôi đã giới thiệu ở bài “Nhớ châu Phi” “Nigeria xa và gần”.

CHÂU MỸ CHUYỆN KHÔNG QUÊN
Hoàng Kim

Peaingpen, Sheela, Alfredo, Yona, Kim enjoy fufu. Chúng tôi đã ăn tối thật ngon tại nhà Martin Fregene ở CIAT. Chiều nay, trong đền thờ “Vị thần Mặt trời bị lãng quên của người Inca“, gia đình sắn chúng tôi đã cam kết cùng nhau làm “những người bạn của nông dân trồng sắn châu Á , châu Phi và châu Mỹ”. Hoàng Kim bế con của Martin và giao hẹn: Nhờ trời, bác sẽ trở lại châu Phi”. Tôi vừa đọc sách “O Alquimista” của Paulo Coelho tựa đề tiếng Anh là “The Alchemist” do Alan R. Clarke chuyển ngữ và thích thú hứa với cháu bé. Hóa ra, ‘Nhớ châu Phi’ và “Vị thần Mặt trời bị lãng quên của người Inca“ là có thật ! Chào ngày mới 26 tháng 7 https://cnm365.wordpress.com/…/…/chao-ngay-moi-26-thang-7-2/

Vị thần mặt trời Inca bị quên lãng

CIMMYT, CIAT, CIP là những ấn tượng sâu sắc, đậm nét trong lòng tôi. Châu Mỹ là nôi ngô sắn khoai của Trái Đất. Ngô tại CIMMYT ở Mexico. Khoai lang, khoai tây tại CIP ở Peru. Sắn tại CIAT ở Colombia. Tôi may mắn được trãi nghiệm qua những nơi này và lưu lại Châu Mỹ chuyện không quên. Tôi đùa với các bạn là “Hoàng Kim có nhiều bạn ở nơi đó”. “Châu Mỹ có vị thần Mặt trời Inca bị quên lãng”. Phổ hệ chọn giống sắn ở Việt Nam có quan hệ nhiều trong chuyện này.. Ngày nay giống sắn Việt Nam trồng nhiều nhất là KM419 chiếm 42% và  KM94 chiếm 38% tổng diện tích trồng sắn của Việt Nam.
Chuyện lai tạo giống sắn bây giờ mới kể.

Chareinsak Rojanaridpiched là giáo sư tại  Kasetsart University (Bangkhen, Băng Cốc, Thái Lan). Ông nguyên là Hiệu trưởng Trường Đại học Kasetsart. Ông và nhóm đồng nghiệp sắn Thái Lan đã chọn tạo ra ” Kasetsart 50: giống sắn quan trọng nhất trên thế giới”. KU 50 với hơn 20 năm kinh nghiệm ở Thái Lan và Việt Nam, tăng từ 60 đến 75 phần trăm của tất cả nông dân trồng sắn, trên tổng số diện tích khoảng 1,0 – 1,5 triệu ha mỗi năm, là một cây trồng an ninh lương thực quan trọng và nguồn thu nhập cho nông dân nghèo ở Đông Nam Á. Chareinsak Rojanaridpiched  từng học ở Cornell University,  một trường đại học nổi tiếng nhất của nước Mỹ nơi mà  Ezra Cornell, người sáng lập trường năm1865 từng nói: “Tôi sẽ thành lập một trường mà bất cứ người nào cũng có thể tìm thấy hướng dẫn về bất cứ ngành nào”.

Kim nói với Chareinsak: “Chúng tôi biết ơn các bạn CIAT Thai Lan. Sắn Việt Nam học để làm (Learning by Doing) theo lý thuyết và thực hành của Sắn CIAT sắn Thái Lan và cố gắng vươn lên theo cách riêng, điều kiện riêng của mình. Phổ hệ các giống sắn phổ biến tại Việt Nam đã nói lên điều đó. “Châu Mỹ chuyện không quên” là sự ghi lại của tôi về những ngày cùng học tập và làm việc ở CIAT, CIMMYT, CIP  và các nước châu Mỹ.

Bạn hỏi tôi: Bạn ấn tượng nhất điều gì ở Nam Mỹ?. Tôi đến nay ấn tượng nhất vẫn là Machu Picchu, di sản thế giới UNESCO ở Peru, nơi được Tổ chức New7Wonders chọn là một trong 7 kỳ quan thế giới mới. Đó là di sản nền văn minh Inca, người da đỏ Inca  và thần Mặt trời. Đấy thực sự là một kho báu kỳ bí vĩ đại tâm linh khoa học kỳ bí chưa thể giải thích được đầy đủ. Đền thờ thần Mặt trời tựa lưng vào tựa lưng vào cột chống trời  “Cổ Sơn”, theo tiếng quechua của người Inca; thỉnh thoảng được gọi là “Thành phố đã mất của người Inca” [1] là một khu tàn tích Inca thời tiền Columbo trong tình trạng bảo tồn tốt ở độ cao 2.430 m [2] trên một quả núichóp nhọn tại thung lũng UrubambaPeru, khoảng 70 km phía tây bắc Cusco. Tất cả các chuyến đi tới Machu Picchu đều xuất phát từ Cusco. Tại thủ đô Lima có một đường bay nội địa dẫn tới Cusco. CIP gần trung tâm Lima và sân bay nên rỗi hai ngày là có thể đi thăm được. Ở Colombia, tôi ấn tượng nhất ba nơi: Đó là 1) CIAT tại Cali, 2) sông Magdalena và đền thần Mặt trời, với dãy núi Andes và nhiều đồn điền cà phê; 3) thủ đô Bogota tại Zona Rosa nổi tiếng với các nhà hàng và cửa hiệu, có Cartagena một khu phố cổ trên bờ biển Caribê gợi nhớ biển Nha Trang của Việt Nam.

“CHÂU MỸ CHUYỆN KHÔNG QUÊN” lắng đọng trong tôi nhiều ký ức sâu sắc về  đất nước, con người, bạn hữu, nền văn hóa. Tác phẩm bao gồm những bài: Lời Thầy dặn; Con đường di sản Lewis và Clark500 năm nông nghiệp BrazilĐối thoại giữa các nền văn hóaCIMMYT tươi rói một kỷ niệmHoa xương rồng; Giấc mơ thiêng dạo chơi cùng GoetheMark Twain là Lincoln văn học Mỹ; Đi khắp quê người để hiểu đất quê hương Đất nước Mexico ấn tượng lắng đọng; Rio thành phố giữa núi và biển; Borlaug và HemingwayBill Gates học để làm Truyện George Washington; Minh triết Thomas Jefferson; Kiệt tác của tâm hồn; Ngọc lục bảo Paulo Coelho; Mark Zuckerberg thật tuyệt vời; Mark Zuckerberg và Facebook; Mark Zuckerberg bài học cuộc sốngSóng yêu thương vỗ mãi đến vô cùng . Biên khảo này có mục đích nhằm cung cấp thông tin,  bài học kinh nghiệm tình yêu cuộc sống cho bạn đọc, đặc biệt là các bạn trẻ nghèo hiếu học có thể chọn được một số tri thức bổ ích và bài học quý cho riêng mình.

xem tiếp: https://hoangkimlong.wordpress.com/category/chau-my-chuyen-khong-quen/

CIAT (Centro Internacional de Agricultura Tropical) ở Colombia, nơi Hoàng Kim gặp nhiều bạn tốt

Hoàng Kim Bài viết mới trên TÌNH YÊU CUỘC SỐNG
CNM365, ngày mới nhất bấm vào đây cp nht mi ngày

Video yêu thích

https://www.youtube.com/user/ciatweb

International Center for Tropical Agriculture CIAT