Thomas Edison chân dung một huyền thoại


THOMAS EDISON CHÂN DUNG MỘT HUYỀN THOẠI
Hoàng Kim

“Nên thợ nên thầy nhờ có học. No ăn no mặc bởi hay làm”. Nguyễn Trãi, thơ về nếp nhà và nét đẹp văn hóa, đã viết như vậy. Tôi kể bạn nghe về Edison chân dung một người thợ huyền thoại danh tiếng khắp thế giới. Thomas Alva Edison sinh  ngày 11 tháng 2 năm 1847 tại Milan, Ohio, Hoa Kỳ, mất ngày 18 tháng 10 năm 1931 lúc 84 tuổi tại West Orange, New Jersey, Hoa Kỳ. Ông là nhà phát minh, nhà khoa học và thương gia đã phát triển rất nhiều thiết bị ảnh hưởng lớn tới cuộc sống trong thế kỷ 20. Edison được coi là một trong những nhà phát minh giàu ý tưởng nhất trong lịch sử, ông giữ tổng cộng 1.500 bằng phát minh trên toàn thế giới trong đó có 1.093 bằng sáng chế tại Hoa Kỳ dưới tên ông, ngoài ra là các bằng sáng chế ở Anh, Pháp, Đức,…Ngày 22 tháng 10 năm 1879, Thomas Edison lần đầu tiên thành công trong việc thử nghiệm đèn sợi đốt, với một dây tóc các bon.

Edison quê hương dòng họ và tuổi thơ

Quê hương nơi sinh thành Thomas Edison là Milan một làng nhỏ thuộc quận Erie, tiểu bang Ohio, Hoa Kỳ, dân số của làng này, năm 2010 là 1367 người. Tiểu bang Ohio (OH) ở miền đông bắc Hoa Kỳ, được coi là vùng đất địa linh nôi Đảng Cộng hòa. Ohio nghĩa là “sông đẹp”, là tên của một dòng sông ranh giới phía nam của tiểu bang Ohio với Kentucky. Ðây là nơi sinh của Thomas Edison và bảy vị Tổng thống:Mỹ (TTM) Ulysses S. Grant (TTM 18, tại Point Pleasant), Rutherford B. Hayes (TTM19, tại Delaware), James A. Garfield (TTM 20, tại Orange, Cuyahoga County), Benjamin Harrison (TTM23, tại North Bend), William McKinley (TTM25, tại Niles), William Howard Taft (TTM27, tại Cincinnati), Warren G. Harding (TTM29, tại Blooming Grove). Ohio có dân số khoảng 12 triệu người, là một trong những tiểu bang công nghiệp chính sản phẩm chính là thiết bị chuyên chở, sản phẩm kim loại đúc sẵn, máy móc, chế biến đồ ăn và thiết bị điện. Ohio cũng thuộc khu vực trồng ngô và đậu nành chủ lực của Mỹ, nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của tiểu bang. Những thắng cảnh và các hoạt động giải trí của Ohio là nền tảng cho ngành du lịch thịnh vượng. Ohino có 85% là người da trắng 11,5% là người da đen 1,9% là người Mỹ nói tiếng Tây Ban Nha hay Bồ Đào Nha; 1,4% là người có máu hỗn hợp;  1,2% là người Mỹ gốc châu Á; 0,8% là chủng tộc khác; 0,22% là người da đỏ và người gốc Hawaii hay từ các đảo ngoài Thái Bình Dương. Thủ phủ Columbus là thành phố lớn nhất của Ohio.  Nơi mất của Edison tại New Jersey (gần Ohio) là một vùng nghĩ dưỡng đẹp, trong 4 tiểu bang nhỏ nhất của Hoa Kỳ nằm ven bờ Đại Tây Dương, phía bắc giáp New York, nam giáp Delaware, phía tây giáp Pennsylvania. Ðây là nơi sinh của Tổng thống Grover Cleveland (TTM22 và TTM24, tại Cadwell), là người thuộc Đảng Dân chủ  được bầu làm tổng thống Mỹ trong kỷ nguyên Đảng Cộng hòa chiếm ưu thế chính trị thuở đó trong giai đoạn 1860 và 1912, sau cuộc nội chiến Hoa Kỳ. New Jersey có số dân khoảng 9 triệu người trong đó 66,0% là người da trắng, 13,3% là người gốc châu Mỹ Latinh, 13,6% người da đen, 5,7% là người gốc Á, 2,5% chủng pha trộn,  0,2% thổ dân.

Dòng họ và gia đình Edison. Tổ tiên Edison là người Hà Lan. Họ đã nhập cư tới New Jersey (một bang gần Ohino) năm 1730. Cụ cố John Edison do trung thành với Anh Quốc nên đã bị bắt và suýt bị treo cổ khi các thuộc địa tuyên bố độc lập. Ông cố và gia đình sau đó đã từ bỏ New Jersey để đi tới Nova Scotia, Canada, định cư trên vùng đất mà chính phủ thuộc địa dành cho những người trung thành với nước Anh. Ông nội và bố mẹ của ông Edison đã trở lại Milan, Ohio từ lúc nào và vì sao Edison sau này lại chọn quay về New Jersey nơi vùng đất tổ phụ của ông thuở xưa, là một nơi nghĩ dưỡng tuyệt vời gần biến thì người viết bài này vẫn chưa rõ khi nào và vì lý do gì.

Thomas Alva Edison là con của cụ ông Samuel Ogden Edison, Jr.  (1804– 1896) và cụ bà Nancy Matthews Elliott (1810–1871). Ông là người con thứ bảy trong gia đình. Ông Edison theo tôn giáo thần giáo tự nhiên. Ông có hai người vợ tên là Mary Stilwell (1871–1884) và Mina Miller (1886–1931), sáu người con là Marion Estelle Edison (1873–1965); Thomas Alva Edison Jr. (1876–1935); William Leslie Edison (1878–1937); Madeleine Edison (1888–1979);  Charles Edison (1890–1969); Theodore Miller Edison (1898–1992). Người thân của gia đình Edison là cu ông Lewis Miller (cha vợ).

Tuổi thơ Edison. Edison thuở nhỏ đã nổi tiếng là một cậu bé hiếu kì, ốm yếu, đầu óc luôn lơ mơ và đi học muộn. Ông Reverend Engle giáo viên của ông gọi ông là “rối trí”, trong khi bạn bè đồng lứa mãi học và ham chơi thì Edison đã luôn tìm tòi hiểu thấu mọi vật quanh mình. Chuyện vui kể lại là Edison thuở ấy đã hỏi mẹ vì sao gà phải ấp trứng thì nhận được câu trả lời là gà con cần ấp trứng để làm ấm cho trứng nở. Hôm sau đến bữa ăn me tìm Edison khắp nơi không thấy khi tìm ra chuồng gà thì thấy Edison đang ấp và đợi trứng gà nở. Vì những trò nghịch ngợm tương tự vậy mà Edison đã sớm bị đuổi học ngay khi chưa kết thúc tiểu học. Mẹ ông từng là một giáo viên ở Canada và bà rất vui mừng đảm nhận việc dạy đứa con cá biệt. Bà khuyến khích ông học đọc và làm thực nghiệm. Edison sau này nhớ lại “Mẹ không chỉ sinh thành mà đã nuôi dưỡng, đào tạo ra tôi. Bà rất tin tưởng và chắc chắn về tôi; và tôi cảm thấy rằng tôi có một điều gì đó để sống, một ai đó để tôi không thể làm cho thất vọng.”

Edison bán kẹo và bán báo trên các chuyến tàu hỏa từ Port Huron đến Detroit. Ông hơi điếc từ nhỏ nhưng đã cứu được Jimmie Mackenzie khỏi lao vào tàu hoả nên sớm đã trở thành một điện tín viên. Cha của Jimmie là nhân viên của nhà ga J.U. Mackenzie ở Mount Clemens, Michigan đã rất vui mừng vì việc trên nên đã nhận bảo trợ,dạy và giúp cho ông trở thành điện tín viên. Edison vì điếc nên một điện tín viên già và là một nhà phát minh tên là Franklin Leonard Pope đã cho phép Edison được sống và làm việc tại tầng hầm của nhà ông ở Elizabeth, New Jersey. Phát minh đầu tiên của  Edison là máy đếm phiếu điện tử ngày 28 tháng 10, 1868.

Edison tình yêu hôn nhân và sự nghiệp

Edison ở tuổi 24 năm 1871 đã trở thành chủ một chủ xí nghiệp nhỏ được nhiều người biết tiếng. Ông say mê làm việc đến mức khi cuộc sống dần ổn định và nhu cầu cần một mái ấm gia đình chợt đến trong đầu thì ông đã tỏ tình và cưới theo cách “Edison”. Ông chú ý đến cô thư kí Mary Stilwell dịu dàng, thanh mảnh làm việc trong công ty. Một hôm, ông đã đến gặp nàng và ngỏ lời: “Thưa cô, tôi không muốn phí thì giờ nói những câu vô ích. Tôi xin hỏi cô một câu rất ngắn gọn và rõ ràng: Cô có muốn làm vợ tôi không?”. Cô gái sửng sốt, không tin ở tai mình – “Ý cô thế nào? Cô nhận lời tôi nhé? Tôi xin cô hãy suy nghĩ trong năm phút” – Edison nhắc lại lời cầu hôn cấp tốc của mình. “Năm phút cơ à? thế thì lâu quá! Vâng em nhận lời” cô Mary đỏ mặt lí nhí đáp. Ngày 25 tháng 12 năm 1871, ông cưới Mary, và họ có ba người con, Marion Estelle Edison, Thomas Alva Edison, Jr., và William Leslie Edison. Sau khi Mary vợ ông qua đời năm 1884, ngày 24 tháng 2 1886, ở tuổi ba chín, ông lấy Mina Miller một cô gái mười chín tuổi. Họ có thêm ba người con nữa là Madeleine Edison, Charles Edison (người tiếp quản công ty sau khi cha qua đời, và sau này trở thành Bộ trưởng Hải quân, được bầu làm Thống đốc bang New Jersey), và Theodore Edison.

Thomas Edison có tổng cộng 1.500 bằng phát minh trên toàn thế giới trong đó có 1.093 bằng sáng chế tại Hoa Kỳ dưới tên ông, ngoài ra là các bằng sáng chế ở Anh, Pháp, Đức,… Thomas Edison mất ở New Jersey ở tuổi 84. Sáng Chủ Nhật ngày 18 tháng 10 năm 1931, Thomas Edison lìa trần chỉ 3 ngày trước lễ kỉ niệm sinh nhật lần thứ 52 của chiếc bóng điện đầu tiên. Những từ cuối cùng của ông nói với vợ là: “Ở ngoài kia đẹp quá”. Nước Mỹ tưởng nhớ ông bằng cách tắt toàn bộ đèn điện trên toàn lãnh thổ Hoa Kỳ trong một phút để tưởng nhớ người vĩ nhân, “người bạn của nhân loại” đã mang đến cho con người một thứ ánh sáng quý giá, một “mặt trời thứ hai”. Ẩnh  trong bài này là New Jersey cầu Benjamin Franklin về đêm.

Một ngày với Thomas Edison

Edison được quê hương ông vinh danh là “Thầy phù thủy ở Menlo Park” do sự đặt tên ông của một nhà báo. Thomas Alva Edison nói: “Genius is one percent inspiration, ninety-nine percent perspiration” (Thiên tài là một phần trăm cảm hứng, chín mươi chín phần trăm mồ hôi) tại Harper’s Monthly, tháng 9 năm 1932. Ông lắng đọng trong lòng mọi người là NGƯỜI LAO ĐỘNG “Working Man” A-Day-with-Thomas_Edison là câu chuyện tuyệt vời về ông{

A Day with Thomas Edison (1922)

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/55/A_Day_with_Thomas_Edison_%281922%29.webm

Edison là linh hồn của công ty mang tên ông.Edison là một người thợ cả bậc Thầy, một thiên tài phát minh thực tiễn thực dụng, một trong những nhà phát minh đầu tiên ứng dụng các nguyên tắc sản xuất hàng loạt vào quy trình sáng tạo. Ông vì vậy được coi là người sáng tạo ra phòng nghiên cứu công nghiệp đầu tiên.  Nhiều phát minh không là của riêng ông mà là sự kế thừa và phát triển. Ông trở thành tác giả chính hoặc đồng tác giả của Edison Group. Một số phát minh ông không là người đầu tiên nhưng ông là người kết nối, nâng tầm chất lượng và tổng kết hiệu quả.

Thomas Edison phát minh nổi tiếng nhất là bóng đèn. Bài học lớn từ câu chuyện nhỏ.

Chúc mừng Tuyến Bùi Cách, Huỳnh Hồng, Tu Phan Van cùng với Tuyet Tran, Nhung Hoang và Hóa An từ ngày 10 tháng 10 đến 22 tháng 10 đang hành trình ngao du từ Sài Gòn – đến Đài Bắc – qua tới Toronto -Thác Niagara- Ottawa – Quebec – Montreal- New York- Philadelphia – Pennylvania – tới Washington DC, Bờ Đông… Bờ Tây – đi Los Angeles – San Diego – – Las Vegas: 5 giờ chạy xe… Hành trình từ Đông sang Tây từ Bắc về Nam của nước Mỹ. Hoàng Kim đồng cảm và thao thức kỷ niệm Đi khắp quê người để hiểu đất quê hương

CNM365. Chào ngày mới 22 tháng 10.Thomas Edison chân dung một huyền thoại. “Nên thợ nên thầy nhờ có học. No ăn no mặc bởi hay làm. Nguyễn Trãi thơ về nếp nhà và nét đẹp văn hóa đã viết như vậy. Tôi kể bạn nghe về Edison chân dung một người thợ huyền thoại danh tiếng khắp thế giới. Thomas Alva Edison (11 tháng 2 năm 1847 – 18 tháng 10 năm 1931) là một nhà phát minh và thương nhân đã phát triển rất nhiều thiết bị có ảnh hưởng lớn tới cuộc sống trong thế kỷ 20. Thomas Alva Edison (11 tháng 2 năm 1847 – 18 tháng 10 năm 1931) là một nhà phát minh và thương nhân đã phát triển rất nhiều thiết bị có ảnh hưởng lớn tới cuộc sống trong thế kỷ 20. Edison được coi là một trong những nhà phát minh giàu ý tưởng nhất trong lịch sử, ông giữ tổng cộng 1.500 bằng phát minh trên toàn thế giới trong đó có 1.093 bằng sáng chế tại Hoa Kỳ dưới tên ông, ngoài ra là các bằng sáng chế ở Anh, Pháp, Đức,…Ngày 22 tháng 10 năm 1879, Thomas Edison lần đầu tiên thành công trong việc thử nghiệm đèn sợi đốt, với một dây tóc cácbon. Ngày 22 tháng 10 năm 1964, nhà triết học hiện sinh và nhân đạo Pháp Jean Paul Sartre đoạt Giải Nobel Văn học, ông đã tự ý từ chối nhận giải này vì không muốn bị “biến đổi”. Ông trở thành người đầu tiên từ chối nhận giải Nobel sau khi Ủy ban Nobel tuyên bố. Ngày 22 tháng 10 năm 1913, ngày sinh Bảo Đại, vị hoàng đế cuối cùng của Việt Nam (mất năm 1997) Bài chọn lọc ngày 22 tháng 10 Thomas Edison chân dung một huyền thoại; xem thêm: Thăm ‘Ông già’ nhớ Borlaug và Hemingway; Bài ca yêu thương, Phạm Trung Nghĩa nhà khoa học xanh, Trần Tử Ngang đêm thiêng đọc lại; Bài ca Trường Quảng Trạch; Lời của Thầy theo mãi bước em đi. Norman Borlaug nhà khoa học xanh; Dạo chơi cùng Goethe; Trở về điểm hẹn; xem tiếp: https://cnm365.wordpress.com/cat…/chao-ngay-moi-22-thang-10/.

Video yêu thích


Kỉ yếu Nong Lam University

http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam

Trở về trang chính
Hoàng Kim  Ngọc Phương Nam  Thung dung  Dạy và học  Cây Lương thực  Dạy và Học  Tình yêu cuộc sống  Kim on LinkedIn  Kim on Facebook  KimTwitter

Advertisements