Thơ Thiền Tuệ Trung Thượng Sĩ


THƠ THIỀN TUỆ TRUNG THƯỢNG SĨ
Hoàng Kim
 
Vua Trần Nhân Tông hỏi Tuệ Trung Thượng Sĩ về tôn chỉ, Thượng sĩ đáp: “Hãy quay về tự thân chứ không tìm ở đâu khác”. Trần Nhân Tông bừng tỉnh ngộ, bèn xốc áo, thờ làm Thầy. Thơ Thiền Tuệ Trung Thượng Sĩ sâu sắc, thông tuệ. Đó là những viên ngọc di sản văn hóa đặc biệt quý giá.
 
Tuệ Trung Thượng Sĩ là anh ruột Trần Quốc Tuấn?. Mục từ Tuệ Trung Thượng Sĩ Bách Khoa Toàn Thư Mở Wikipedia tiếng Việt dẫn giải: Theo Trần triều thế phả hành trạng thì Thiên Đạo Quốc mẫu Trần Thị Nguyệt là người đã sinh ra Trần Quốc Tuấn. Bà liệu có phải cũng là người sinh ra Tuệ Trung Thượng Sĩ Trần Tung? Theo ông Lê Mạnh Thát thì: “Tên của Hưng Ninh Vương Trần Tung cũng như Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn cùng các con của Trần Quốc Tuấn là Quốc Nghiễn và Quốc Hiệu (Hiện) đều dùng bộ sơn. Cách đặt dùng bộ như thế thường xảy ra trong những gia đình có học ngày xưa”. Trần Tung nếu là anh em sinh đôi với Trần Quốc Tuấn thì chắc chắn trong sách Thượng sĩ hành trạng vua Trần Nhân Tông đã ghi điều này. Sách Thượng sĩ hành trạng chỉ viết: “Tuệ Trung Thượng Sĩ Trần Tung là con thứ nhất (đệ nhất tử) của Khâm Minh Từ Thiện Vương (Trần Liễu)“, chứ không ghi là con trưởng của vị Đại vương này. Điều này cho thấy Trần Tung và Trần Quốc Tuấn rất có khả năng đều là do bà Trần Thị Nguyệt sinh ra vì Trần Liễu lấy bà Trần Thị Nguyệt trước, sau đó mới lấy công chúa Thuận Thiên; nhưng vì công chúa Thuận Thiên là con vua nên dù con vua có là thiếp hoặc vợ hai thì cũng được đưa lên hàng chính thất (vợ cả) theo luật lệ của triều đình xưa. Vì thế, nếu Trần Tung do công chúa Thuận Thiên sinh ra thì ông phải được gọi là trưởng tử (con trưởng – trưởng nam) mới đúng, chứ không phải chỉ ghi là “con thứ nhất (đệ nhất tử) của Khâm Minh Từ Thiện Vương (Trần Liễu)” như trong Tuệ Trung Thượng Sĩ hành trạng đã viết.
 
Kiệt tác thơ thiền Tuệ Trung Thượng Sĩ: ‘CÂY TÙNG Ở ĐÁY KHE. Thương cội tùng xanh tuổi bấy niên, Đừng than thế mọc lệch cùng xiên; Cột rường chưa dụng người thôi lạ, Cỏ dại hoa hèn trước mắt chen‘ Giáo sư Tôn Thất Trình sau này đã trích dẫn hình ảnh trong blog The Gift và Hoàng Kim kể lại trong bài “Chiếc bàn của thầy Tôn Thất Trình”. Kẻ sĩ trong thiên hạ đời nào cũng có, họ biết DƯƠNG CHÂN ‘Nuôi dưỡng chân tính. Thân xác hao gầy há đáng than, Phải đâu hạc cả lánh gà đàn; Nghìn xanh muôn thuý mờ non nước, Góc biển lưng trời: nơi dưỡng chân‘. Bài họa vần diễn đạt ý ấy là ‘Hồi sinh’ thơ Trần Minh Khải “Trở Về với đất với bùn, Với cây với lá với trùn với phân. Lặng nghe tiếng hát thì thầm, Trong niềm cô tịch có mầm Hồi Sinh “.
 
TÌNH YÊU CUỘC SỐNG https://hoangkimlong.wordpress.com chép lại để DƯỠNG CHÂN đọc lại và suy ngẫm.
 
HK
Advertisements