Dấu chân thời gian

dauchanthoigian

DẤU CHÂN THỜI GIAN

Hoàng Kim (tản văn)

Dấu chân thời gian là chuyện kể nối tiếp Ngọc trong đá. Mời thầy bạn đọc lại Ngọc lục bảo Paulo Coelho. Tôi đi tìm kho báu của chính mình và trở về vùng ký ức. Nơi đó tôi nhận ra thầy Ngô Kế Sương ở trong một nhóm bầu bạn khác. Đó là những ai? và ai là nhân vật tôi thầm lặng để ý, lắng nghe câu chuyện . Mời thầy bạn gặp Victor Thắng, người chụp hình không có trong bức ảnh đầu trang.

Giáo sư tiến sĩ Ngô Kế Sương và những người bạn lớp 4 trường Internat Moskva gặp nhau ngày 15-10-2016 ở nhà hàng ẩm thưc Nga 60 Ngọc Khánh Hà Nội, ảnh Phan Chi. Câu chuyện vui có Đôi lời của thầy Ngô Kế Sương:  “Vấn đề của bạn là gì? Bạn không phán xét bất kỳ ai vì bạn biết rằng mỗi người đều có câu chuyện riêng của mình. Đó là lí do tại sao bạn thấy được điều tốt ở tất cả mọi người và không tin rằng bất kỳ ai có thể làm điều gì xấu xa một cách có chủ ý“.

Thầy Ngô Kế Sương là người Thầy sinh hóa sinh lý của nhiều thế hệ sinh viên, là chủ của một gia đình hạnh phúc, bố mẹ của nghệ sĩ nhân dân Hồng Vân, người có chùm ảnh đẹp và lời giới thiệu cực ngắn và thật hay: “Ba người đàn ông của cuộc đời tôi: “Bố – Chồng – Con trai; Cảm ơn Ông Trời đã ban cho tôi ba con người này. Love them for life !!!!”. Thầy có trang Face Book Ngoke Suong nói chuyện về sức khỏe trí tuệ thật nhân hậu. Thầy Sương thuộc thế hệ chuyên gia sinh học đầu tiên của nước Việt Nam mới, được đào tạo tại Liên Xô. Thầy dạy khối sinh viên Trồng trọt 2 Trường Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh là lứa tuyển sinh thứ 2 sau ngày Việt Nam thống nhất. Tôi đã kể chuyện này trong Thầy bạn là lộc xuân cuộc đời. Do sự yêu thích học để làm “nhà phù thủy sinh học”  nên tôi thực sự ngưỡng mộ những danh sư như thầy Đào Thế Tuấn, Mai Văn Quyền, Trịnh Xuân Vũ,  Ngô Kế Sương, Lê Văn Tố, Nguyễn Văn Uyển, Lê Doãn Diên, Chu Phạm Ngọc Sơn , … Câu chuyện “nhà giả kim” (The Alchemist) Ngọc lục bảo Paulo Coelho Ngọc trong đá là một sự liên tưởng thú vị. Dấu chân thời gian thoạt nhìn rất đỗi bình thường nhưng chắc chắn có ‘dấu hiệu’ thú vị.

Sau này, tôi theo hướng chọn giống cây lương thực, cây thực phẩm (sắn, khoai, ngô lúa, đậu đỗ) và nghiên cứu các giải pháp khoa học công nghệ thâm canh tổng hợp hệ canh tác cây trồng vật nuôi lấy lúa – hoa màu làm nền. Mục đích nhằm chọn tạo giống cây lương thực và xây dựng quy trình canh tác thích hợp bền vững để nâng cao năng suất chất lượng sản lượng và thu nhận đời sống cho các hộ nông dân. Những mơ ước trẻ thơ đầu đời thích làm “nhà phù thủy cây lương thực” và các bài học nghề nông sinh đầu tiên thành hành trang quý cho tôi vào đời. Thật lạ lùng có những lời nhắc như của  thầy Lê Văn Ký của chúng tôi  “Hồn Tổ quốc ngự giữa rừng sâu thẳm. Rừng điêu tàn là Tổ Quốc suy vong !” lại thành sự ám ảnh. Tôi đã được trãi nghiệm thăm thú qua hầu hết Vườn Quốc gia ở Việt Nam do sự yêu thích và những chỉ dấu này. Vườn Quốc gia ở Việt Nam là những quà tặng vô giá trên quê hương Việt Nam yêu dấu mà chúng ta may mắn được thừa hưởng, là những điểm nhấn bảo tồn thiên nhiên, chủ yếu là rừng và di sản lịch sử văn hóa,  là những điểm đến du lịch đáng ao ước của cả đời người.

nguoidanbaxala

Người đàn bà xa lạ. Tôi bắt đầu ký ức DẤU CHÂN THỜI GIAN với Victor Thắng, kẻ xách va ly cho người vũ công già, trong 50 năm nhớ lại. Victor Thắng đã liên tưởng tới người đàn bà xa lạ của họa sĩ Kramskoi. Số phận đã cho anh được gặp người phụ nữ Nga, cho tâm hồn anh một lần được trú ngụ trong cái hiền hòa và nhân hậu của người Nga. Câu chuyện này giúp tôi neo đậu các ghi chép Những bài thơ không quên tại Bài thơ Viên đá Thời gian. Mời thầy bạn đọc “Người đàn bà xa lạ” tác phẩm văn học  “50 năm nhớ lại” của Phan Chí Thắng, Nhà Xuất bản Lao Động, năm 2016, trang 193-197.

NGƯỜI ĐÀN BÀ XA LẠ

Phan Chí Thắng

“Đó là tên bức tranh nổi tiếng của hoạ sỹ Kramskoi, trên đó có hình người đàn bà trẻ ở Leningrad với cặp mắt to huyền bí dường như nhìn xuyên qua kẻ ngắm tranh, đến một nơi xa xăm nào đó.

Một tối mùa đông cuối thập kỷ 80 thế kỷ trước, tôi lặng lẽ rời khách sạn, đi dạo dọc bờ sông Neva, con sông đang ngầm chảy dưới làn băng tuyết trắng. Khoan khoái hít sâu cái không khí trong lành và dễ chịu của mùa đông nước Nga, tôi muốn tìm một chút thư giãn sau mấy ngày làm việc căng thẳng, đồng thời tranh thủ ngắm thành phố xinh đẹp do Pie Đại đế xây dựng lên với nhiều cung điện và tượng đài nổi tiếng mà tôi đã một lần ghé qua mười mấy năm trước đó.

Trên con đường vắng, tôi chỉ còn nghe thấy tiếng bước chân mình lạo xạo trên tuyết. Tiếng lạo xạo đó đã trở thành kỷ niệm của những năm du học, trở thành một phần tuổi trẻ của tôi. Thỉnh thoảng một chiếc taxi lao vội, phá tan trong chốc lát sự yên tĩnh của con đường ven sông, xẹt lên vỉa hè những vệt tuyết bẩn. (Người ta phải rải cát ra đường để chống trơn vào mùa băng giá).

Trong cái tĩnh lặng ấy, tôi dễ dàng nhận ra một người phụ nữ đã lớn tuổi, vai hơi nghiêng vì phải xách một túi đồ khá nặng, lầm lũi bước những bước chân đều đặn cùng một hướng đi với tôi. Tôi rảo bước đến gần bà, đề nghị:

– Cho phép tôi được xách giúp bà một đoạn?

– Cảm ơn ông, tôi tự lo được. Bà già ngước cặp mắt to nhìn tôi, thoáng một chút nghi ngại.

Tôi hiểu được sự ái ngại của bà. Thời gian gần đây tình hình trật tự trị an của Liên Xô xấu đi, người dân phải cảnh giác hơn với người lạ, đặc biệt là những người vùng Trung Á, nơi trình độ dân trí thấp hơn phần châu Âu của Liên Xô.

– Thưa bà, tôi là người Việt Nam. Hơn nữa tôi đoán túi đồ của bà không đáng để kẻ cướp quan tâm.

– Vậy xin phiền ông, ông tốt quá. Bà già bật cười trước cách diễn đạt của tôi, trao cho tôi túi đồ khá nặng, chắc là toàn những lọ mứt trái cây, dưa chuột muối và táo. Người đàn bà Nga nào chả hay xách những thứ đó?

– Ông mới ở Việt Nam sang hay làm việc ở đây?

– Tôi mới đến Leningrad được ba ngày, tôi là phiên dịch.

– Đúng rồi, ông nói tiếng Nga hay lắm.

– Cảm ơn bà có lời khen, tôi chỉ cố gắng làm tốt công việc của mình.

– Thế ông lưu lại khách sạn nào?

– Khách sạn Tháng Mười, thưa bà.

– Ồ, thế thì đoàn các ông là đoàn cấp cao rồi. (Tôi không tìm thấy một chút mỉa mai nào trong giọng nói của bà).

Chỗ này tôi phải nói thêm với bạn đọc là ở Liên Xô cũ thành phố nào, tỉnh nào cũng có khách sạn Tháng Mười, đó chính là nhà khách của Đảng CSLX, nơi người khách nhiều khi chỉ phải ký “bông” chứ không phải trả tiền cho mọi dịch vụ hảo hạng.

– Vâng, theo một nghĩa nào đó. Tên tôi là Thắng, bà có thể gọi là Victo cho dễ phát âm.

– Tôi là L., tôi là giáo sư trường Múa Lenningrad đã về hưu. Ở Việt Nam ông có biết hai học trò của tôi là Thuỷ và Cường không?

– Thật là một bất ngờ thú vị: tôi cùng học dự bị với hai người này, hiện họ là cán bộ chủ chốt của Trường Múa Việt Nam.

– Họ chẳng hề thư từ gì cho tôi cả, giọng bà lộ ra một chút xíu trách móc mà có lẽ bà đã cố giấu đi.

– Mong bà thứ lỗi và thông cảm. Đất nước chúng tôi trải qua hết cuộc chiến tranh này đến cuộc chiến tranh khác, việc liên hệ với người nước ngoài đôi khi mang lại ít nhiều bất lợi.

– Tôi cũng đoán thế, chứ không bao giờ chúng nó có thể quên tôi. Giọng bà ấm trở lại. Thôi chết, ông có đi cùng đường với tôi không, có thể tôi đã làm phiền ông nhiều quá?

– Không sao, tôi chỉ đi dạo, đường nào cũng là đi dạo. Vả lại rất vui được nói chuyện với bà, bà làm tôi nhớ đến bà giáo tiếng Nga kính mến của tôi.

Cứ thế, chúng tôi một già một trẻ vừa đi vừa trò chuyện. Tôi lấy làm tiếc vì mình ít hiểu biết về lĩnh vực Ba lê, ít biết những tên tuổi nổi tiếng trên sàn múa nước Nga và thế giới. Biết đâu bà L. từng là một solist nổi tiếng hay là một nhà giáo đã đào tạo nhiều tài năng cho các sân khấu của châu Âu?

Tôi nói với bà về Việt Nam, về công cuộc đổi mới vừa bắt đầu. Bà nói về “cải tổ” mà theo bà không rõ sẽ đưa đất nước Nga đi về đâu. Tôi kín đáo quan sát khuôn mặt nhẹ nhõm, dáng đi khoan thai và thanh thoát của người vũ công về già. Tôi không dám hỏi bà đi đâu một mình và trở về khuya khoắt trong cô đơn. Đó là phép lịch sự. Bà hỏi thăm tôi về gia đình, về các con tôi, không hẳn là vì phép lịch sự.

Không hiểu do đâu tôi bỗng nhắc đến bức tranh Người đàn bà xa lạ, nhắc đến những tiểu thuyết có nhiều diễn biến gắn với Xanh Peterburg, rồi chúng tôi nói về danh hài Raikin của Leningrad. Bà tỏ ra là một người trò chuyện thú vị.

Bà bất ngờ dừng lại trước cửa một nhà chúng cư:

– Tôi đã về đến nhà rồi, cảm ơn ông đã giúp đỡ. Chân thành chúc ông luôn hạnh phúc!

Tôi hiểu lời chúc của bà, chỉ những người ở tuổi bà mới ngộ rằng hạnh phúc là cái quan trọng nhường nào cho một đời người.

– Thay mặt tất cả những học trò Việt Nam của bà và tự đáy lòng xin chúc bà mạnh khoẻ và mọi điều tốt đẹp nhất.

Bà chìa tay cho tôi bắt, bàn tay mảnh mai nhưng rắn chắc.

Dọc theo con đường ven sông tôi lững thững quay về khách sạn. Thỉnh thoảng một đôi tình nhân đi chơi về muộn, nàng ngả hẳn vào chàng như lấy thêm hơi ấm…

Dừng lại trước cửa khách sạn, tôi châm thuốc hút. Tính tôi là vậy, bao giờ cũng hút một điếu thuốc để ghi nhận một sự kiện sau này sẽ trở thành kỷ niệm khó quên.

Đúng như thế thật, mỗi khi tôi nhớ Liên Xô, nhớ nước Nga, nhớ Ukraina thì trong bao nhiêu hỗn độn của ký ức, bao giờ cũng hiện về hình ảnh người đàn bà xa lạ bên dòng sông Neva, người phụ nữ Nga mà số phận đã cho tôi được gặp, cho tâm hồn tôi một lần được trú ngụ trong cái hiền hoà và nhân hậu của người Nga.

Câu chuyện giống như trên có thể xảy ra không ít lần với mỗi người trong chúng ta, nó cũng chẳng có gì đặc biệt đáng viết ra cho người khác đọc. Song cuộc đời chúng ta lại đặc biệt ở chỗ nó được ghép lại bởi những sự kiện thoạt nhìn rất đỗi bình thường.”

(hết trích dẫn …)

Cám ơn anh Phan Chi về câu chuyện này.

Câu chuyện đúng là chẳng có gì đặc biệt. Song cuộc đời chúng ta lại đặc biệt ở chỗ nó được ghép lại bởi những sự kiện thoạt nhìn rất đỗi bình thường.

Con người đi qua. Dấu chân thời gian đọng lại.

Hoàng Kim
Notes của tôi

ongbaminh

CHUYỆN ÔNG BÀ MÌNH

ghi chép của Hoàng Kim

Ông Bà Mình vào đọc “Dấu chân thời gian”. Tôi qua thăm và lắng nghe được câu chuyện người già của họ. Nhân ngày 20/10 … Hôm nay tôi đưa BỜM đi khám bệnh ! Gặp một cảnh Bệnh nhân già khiếm thính …. suy giảm trí tuệ…. và một số bệnh nữa như BỜM của tui !

Bác sĩ hỏi :” Chú thấy làm sao mà tới khám ?”
– Tôi đi một mình !…..
Bác sĩ lại hỏi lại …. vẫn trả lời như cũ
– Tôi đi một mình !…..
Bác sĩ lại nhắc lại …..
Ông Bệnh nhân nói to hơn và tất nhiên câu trả lời như cũ !

Bác sĩ bực quá không hỏi nữa và đứng lên đi đi lại lại …..
Ông Bệnh nhân nghĩ Bác sĩ đang buồn cái gì đó đành ngồi im không nói nữa …..

Suy nghĩ một hồi BS quyết định mở máy tính xem lại toa thuốc cũ….. lick vài cái vào cái “con chuôt” và chờ toa thuốc được nhả ra từ cái máy in nhỏ trước mặt Bác sĩ ! “Xong rồi chú nhớ …”.

Ông Bênh nhân nhìn thẳng vào mặt Bác sĩ tính nói thêm …. nhưng lo Bác sĩ lại buồn, thế là tới người tiếp theo …. BỜM nhà tôi đấy ….

*
Bác sĩ hỏi :” Chú thấy làm sao mà tới khám ?”
– Tôi đi hai mình !…..
Bác sĩ lại hỏi lại …. vẫn trả lời như cũ
– Tôi đi hai mình !…..
Bác sĩ lại nhắc lại …..
Ông BỜM nhà tôi nói to hơn và tất nhiên câu trả lời như cũ !

Bác sĩ hỏi: “Bao lâu rồi???”
– Lâu, thật lâu lắm rồi, tôi không nhớ nữa…

Tự nhiên, BỜM nhà tôi ứa nước mắt … Và, tôi Hoàng Kim người chép lại câu chuyện này cũng vậy. Hạnh phúc ấy lưu lại DẤU CHÂN THỜI GIAN

Một chuyện đời suy ngẫm.

Hoàng Kim

(còn tiếp…)

Bài viết mới

Advertisements