Tô Đông Pha Tây Hồ

TayHo

Uống rượu ở Tây Hồ lúc đầu trời tạnh, sau mưa

Dưới nắng long lanh màu nước biếc
Trong mưa huyền ảo vẻ non tươi
Tây hồ khá sánh cùng Tây tử
Nhạt phấn nồng son thảy tuyệt vời.

Người dịch: Nam Trân.
Trích từ nguồn: http://www.thivien.net

Tô Thức (1036-1101) tự là Tử Chiêm, hiệu là Đông Pha cư sĩ, người My Sơn (nay thuộc tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc). Ông từng làm quan Thái thú. Cha là Tô Tuân, em là Tô Triệt, đều là các đại gia thi văn. Tô Đông Pha là người có tài nhất, tư tưởng và tính tình khoáng đạt nhất trong số bát đại gia của Trung Hoa. Trang thơ Tô Đông Pha) – Thi Viện  và Tô Đông Pha – Wikipedia tiếng Việt.. Ảnh Tây Hồ (hồ Hàng Châu) nơi Tô Đông Pha làm Thứ sử và có công lớn với dân trong việc chống hạn hán, nạo vét ao hồ và và đắp đê, làm cầu để nay Tây Hồ trở thành di sản văn hóa thế giới được  UNESCO công nhận  năm 2011.

Mây đen trút mực chưa nhoà núi,
Mưa trắng gieo châu nhảy rộn thuyền.
Trận gió bỗng đâu lôi cuốn sạch,
Dưới lầu bát ngát nước in trời.

(Bản dịch của Nam Trân)

Mây đen nửa núi mực bôi lên,
Mưa trắng rơi châu trút xuống thuyền.
Cuốn đất gió đâu lùa thổi hết,
Dưới lầu, màu nước tựa thanh thiên.

(Bản dịch của Nguyễn Hiến Lê )
Nguồn: Tô Đông Pha, Nguyễn Hiến Lê, NXB Văn hoá-Thông tin, 2003

Che núi mây đen tựa mực trôi,
Như châu hạt trắng lựa thuyền rơi.
Ào ào gió cuốn mưa tan hết,
Dưới Vọng Hồ lâu lặng bóng trời.

* Làm vào ngày 27 tháng 6 ở lầu Vọng Hồ lúc đang say kỳ 1
(Bản dịch của Lê Xuân Khải )

六月二十七日望湖樓醉書其一

黑雲翻墨未遮山,
白雨跳珠亂入船。
捲地風來忽吹散,
望湖樓下水如天。

Hắc vân phiên mặc vị già sơn,
Bạch vũ khiêu châu loạn nhập thuyền.
Quyển địa phong lai hốt xuy tán,
Vọng Hồ lâu hạ thuỷ như thiên.

Dịch nghĩa

Mây kéo đen như mực chưa che kín núi,
Giọt mưa trong như giọt châu nhẩy lung tung vào thuyền.
Bỗng nổi gió ào ào thổi tan hết,
Mặt nước dưới lầu Vọng Hồ lại phẳng như trời.

Xem thêm:

Tô Đông Pha, thơ ngoài ngàn năm

Bài viết mới
Chào ngày mới 4 tháng 6
Quà tặng cuộc sống

Video yêu thích


Piano and Violin Duet – BRIAN CRAIN – Rain – Mưa
http://www.youtube.com/user/hoangkimvietnam
KimYouTube

Ong và Hoa

OngvaHoa
ONG VÀ HOA
Hoàng Kim

viết nhân ngày Lập Thu, họa thơ lão Khoa, ông Hoàng và anh Trịnh

Chào ngày mới ong vàng say làm mật
Mãi mê ôm nhụy nõn, chớm thu về
Hoa nở thắm đón mừng ong cần mẫn
Đợi giao mùa kết trái để sinh sôi.

Xin chào chú chim sâu mùa hạ
Lo mà chi dù bão chớp rất gần
Chim vẫn hót và bướm vàng vẫn lượn
Thung dung đời và mãi khát khao xanh.

Chom thu

CHỚM THU
Hoàng Kim

Tỉnh thức trời hè đã chớm thu
Sương đêm giữ ngọc ướt cành tơ
Em ơi gieo đậu vừa rồi đấy
Lộc biếc me xanh chín đợi chờ.

CHỚM THU
Trần Đăng Khoa

Sân trăng nghe đã dần phai
Lưa thưa vài hạt mưa ngoài hàng cây
Nghe trời trở gió heo may
Sáng ra vại nước rụng đầy hoa cau…

1967
Nguồn: Trần Đăng Khoa, Góc sân và khoảng trời, Nxb Văn hóa Dân tộc, 1999

CHỚM THU
Hoàng Gia Cương

Ban mai rười rượi, thu vừa chớm
Gió lạc vườn ai bỡn trái hồng
Khóm trúc dáng chừng đang độ lớn
Ngỡ ngàng lối ngõ đẫm hơi sương!

Mây bông lặng vén rèm che mỏng
Để nắng non nghiêng liếc trộm vườn
Hàng cúc xốn xang gờn gợn sóng …
Hình như trời đất biếc xanh hơn!

Qua bao giông bão bao mưa lũ
Đất lại hồi sinh lại mượt mà
Chấp chới cánh diều loang loáng đỏ
Cố giữ tầm cao, níu khoảng xa!

Nguồn: http://www.hoanggiacuong.info/2013/08/chom-thu.html

GIÃ BIỆT CHIM SÂU
Trịnh Tuyên

Thôi giã biệt chú chim sâu cần mẫn
Mùa thu lá rơi đã đến nơi rồi
Những con sâu cuối mùa béo nục
Sẽ chui vào tổ kén ngủ im hơi.

Thôi đừng trách mùa thu chi nữa
Rụng hết lá xanh sâu cũng chẵng còn
Lá để nuôi sâu , sâu nuôi loài có mỏ
Có mò nuôi loài miệng lưỡi há to hơn.

Ta nuôi những câu thơ gầy gò như xác ướp
Thơ là cây mùa thu trút lá trước cuộc đời
Những ý tứ trơ cành xương gộc
Mà cơn bão lòng cứ gào mãi không thôi.

Thôi giã biệt chú chim sâu mùa hạ
Trú đông thôi gió lạnh thổi lên rồi
Những con sâu mùa này khôn lắm
Chui kén vàng dệt sẵn đợi sinh sôi …

Bài viết mới trên TÌNH YÊU CUỘC SỐNG

Video nhạc tuyển

Khí công Y đạo: Bài học tốt tự chăm sóc sức khỏe
Ban Mai
MAR AKRAM – Dancing with the wind♥
KimYouTube

Trở về trang chính
Hoàng Kim  Ngọc Phương Nam  Thung dung  Dạy và học  Cây Lương thực  Dạy và Học  Tình yêu cuộc sống  Kim on LinkedIn KimYouTube Kim on Facebook

Bài ca thời gian

Baicathoigian

BÀI CA THỜI GIAN
Hoàng Kim

Anh về muộn
Đường trần
chưa dừng bước
Nẻo đồng xuân
dầu núi cách
sông ngăn.
Em thân thiết
tiễn đưa
và ngóng đợi
Trao yêu thương
nhắn gửi
những vui buồn.

Biển thăm thẳm
đá vàng
dầm nước biếc.
Núi nhấp nhô
mây trắng
quấn non xanh.
Rừng thênh thênh
suối trong
soi trời tím
Đồng mênh mông
đất xám
bụi hồng trần …

Bài ca thời gian
Thung dung việc thiện
Gieo điều lành
Giữ trọn niềm tin…

Người thân yêu ơi
Đường xa có mỏi
Thoải mái an nhiên
Giữ chí cho bền
Không háo thắng
Đừng bi quan
Chỉ cố làm người có ích
Thương yêu con người
Cuộc sống sẽ yêu thương.

(*) Đức Thánh Trần và thợ đá Thắng Nghiêm, ảnh Hoàng Kim
(**) Họa thơ Thích Tánh Tuệ và  Phan Đào Toàn

TỶ PHÚ THỜI GIAN. “Ta là tỷ phú thời gian Bước chân thong thả đi ngang cuộc đời Một dòng tất bật ngược xuôi Ta riêng ngồi lại với hơi thở mình… Ta là tỷ phú thời gian Vì không nô lệ lòng tham chính mình”. Vị cao tăng Việt Thích Tánh Tuệ có trong thư viện Hoa Sen Thiền và Đời sống đã viết những câu trên để trả lời cho những ai tất bật thiếu thời gian.

Video yêu thích
KimYouTube

Chuyện cổ tích người lớn

Ho Chi Minh
Chuyện cổ tích người lớn
ÁO VẢI VÀ TƯỢNG ĐỒNG
Hoàng Kim

Triết thuyết nào thì cũng chỉ cứu cái tệ của thời ấy thôi. Thời ấy nếu cái tệ ấy đã tới cùng cực, triết thuyết ấy thành chủ thuyết cho sự dẫn lối, bồi đắp, tập hợp được dân chúng, có nhiều người tự nguyện tin theo, mà đến mấy thế hệ sau tư tưởng ấy còn lưu lại công đức bồi bổ nhân văn cho dân trí thì triết thuyết đó là minh triết. Người biết tin theo và biết khéo vận dụng thành công tích cho việc đặc thù mình làm ở nước mình cũng là người minh triết vậy. Tự do là cái nhìn sâu sắc vào sự cần thiết ! (Engels 1878. freedom is the insight into necessity. Anti-Dühring, pt. 1, ch. 11)

Engels

Engel là một trong những triết gia phương Tây lỗi lạc nhất của thế kỷ 20. Ông khiêm tốn, chân thành, có tình bạn vĩ đại và cảm động với Karl Marx. Ông trí tuệ, cẩn trọng, thông thạo 15 thứ tiếng, thường suy xét kỹ các thông tin nên các bài nghiên cứu của ông về đời sống, chính trị, xã hội, bình luận quân sự … không những được người đương thời coi trọng mà còn có giá trị học thuật sâu sắc. Trong những câu nói của Engels, có những lời thật tâm đắc: Lao động là nguồn gốc của tất cả sự giàu có,… (Labour is the source of all wealth,… The Part Played by Labour in the Transition from Ape to Man (1876); Hegel là người đầu tiên nêu một cách chính xác mối quan hệ giữa tự do và sự cần thiết. Đối với ông, tự do là cái nhìn sâu sắc vào sự cần thiết. (Hegel was the first to state correctly the relation between freedom and necessity. To him, freedom is the insight into necessity. Anti-Dühring, pt. 1, ch. 11 (1878);  Nền kinh tế hay khoa học làm giàu sinh ra ghen tị lẫn nhau và sự tham lam của các thương gia chính trị này, mang trên trán của nó là dấu hiệu của sự ích kỷ đáng ghét nhất. (This political economy or science of enrichment born of the merchants’ mutual envy and greed, bears on its brow the mark of the most detestable selfishness. Outlines of a Critique of Political Economy (1844). Chào ngày mới 5 tháng 8 lưu lại thông tin Friedrich Engels để đọc lại và suy ngẫm.

Friedrich Engels sinh ngày 28 tháng 11 năm 1820, mất ngày 5 tháng 8 năm 1895, là triết gia Đức thế kỷ 19, nhà tư tưởng và nhà khoa học, người đã cùng với Karl Marx sáng lập ra chủ nghĩa cộng sản và là lãnh tụ của phong trào công nhân thế giới và Quốc tế Engels là đồng tác giả với Karl Marx của các tác phẩm Gia đình Thần thánh (1844) và  Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản (1848). Ông biên tập và xuất bản quyển II, quyển III của bộ Tư bản sau khi Marx mất. Engels là tác giả của những tác phẩm chính: Lược thảo phê phán khoa kinh tế chính trị (1843); Tình cảnh của giai cấp công nhân Anh năm 1844 (1844) Lút-vích Phơ-bách và sự cáo chung của triết học cổ điển Đức (1866); Tiểu luận về chiến tranh (1870 – 1871);  Chống Duhring (1878); Biện chứng của tự nhiên (1873 – 1882); Nguồn gốc của Gia đình, Sở hữu tư nhân, và Nhà nước (1884); Vấn đề nông dân ở Pháp và Đức (1894). Engels cũng có  nhiều bài viết về tình cảnh nước Anh, chiến tranh Ý, Pháp, Áo, nội chiến Mỹ, công cuộc giải phóng dân tộc ở Ấn Độ, Trung Quốc, …

Vladimir Ilyich Lenin, lãnh tụ của phong trào cách mạng vô sản Nga, người phát triển học thuyết Marx, đã đánh giá về Engels : “Sau bạn ông là Karl Marx, Engels là nhà bác học và là người thầy lỗi lạc nhất của giai cấp vô sản hiện đại trong toàn thế giới văn minh“. Tạp chí Cộng sản của Đảng cộng sản Việt Nam nhận định Engels là “Nhà lý luận lỗi lạc và chiến sĩ cách mạng vĩ đại trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế

Di sản Engels đồng hành khó tách biệt với Chủ nghĩa Marx. Engels là người đồng sáng lập hệ tư tưởng “chủ nghĩa xã hội khoa học” cùng với Karl Marx. Ông là “cây vĩ cầm thứ hai” thừa kế và phát triển Chủ nghĩa Marx, là trào lưu tư tưởng ảnh hưởng sâu rộng nhất  toàn cầu trong thế kỷ 20. Thế giới còn đổi thay, nhiều giá trị lịch sử thăng trầm, bất luận khen hay chê, những di sản chân thực cần được nghiên cứu kỹ để đánh giá đúng.

Chủ nghĩa Marx là một hệ thống học thuyết về triết học, lịch sử và kinh tế chính trị dựa trên các tác phẩm của Karl Marx (1818–1883) và Friedrich Engels (1820–1895), là một hệ tư tưởng định hướng thực tiễn và là một thế giới quan. Marx đã từng nói rằng ông thích dùng khái niệm “chủ nghĩa xã hội khoa học” là hạt nhân của học thuyết, chứ không muốn gắn với tên cá nhân ông. Đó là chủ nghĩa duy vật biện chứng mà bất kì ai cũng sẽ bị lịch sử đào thải nhưng phép biện chứng duy vật vẫn mãi giữ được hạt nhân của nó.

Theo chủ nghĩa xã hội khoa học thì  mỗi hình thái ý thức xã hội, triều đại, chế độ đều không thể thoát khỏi quy luật sinh – hưng – thịnh – suy – vong – phế – diệt  như sinh – lão – bệnh – tử của đời người. Cách mạng xã hội là tìm ra nguồn gốc nội tại, động lực, chiều hướng và phương cách để chuyển hóa xã hội một cách khoa học. Đó là căn bản của học thuyết khoa học xã hội thời kỳ của Marx và Engels. Đến thời đại Lê Nin, sự vận dụng này  được chuyển hóa thành căn bản là học thuyết đấu tranh giai cấp giành và giữ chính quyền. Đến thời Stalin, đó là học thuyết chuyên chính vô sản. Phương cách vận dụng học thuyết là mưu lược của nhà cầm quyền.

Chuyện cổ tích người lớn, đọc lại và suy ngẫm.

Hoàng Kim

Video nhạc tuyển
Khí công Y đạo: Bài học tốt tự chăm sóc sức khỏe
Ban Mai
MAR AKRAM – Dancing with the wind♥
KimYouTube

Trở về trang chính
Hoàng Kim  Ngọc Phương Nam  Thung dung  Dạy và học  Cây Lương thực  Dạy và Học  Tình yêu cuộc sống  Kim on LinkedIn KimYouTube Kim on Facebook

Đợi anh ngày trở lại

DoiAnh

Hoàng Kim

Anh như cơn mưa ngọt đầu mùa
Mang đến niềm vui của ngày gieo hạt
Mai Việt nở bừng khoe sắc
Đằm thắm lời thì thầm của dòng sông.

Anh và em như bức tranh tĩnh vật treo tường
Một đôi bình gốm qúy
Cặp bình giản dị
sang trọng
khiêm nhường
tỏa sáng cho nhau.

Anh mang đến cho em giấc ngủ nhiệm màu
Xoá đi ưu tư phiền muộn
Anh vỗ về em
bằng lời ru ngọt ngào cảm động
Tìm những nét cao quý nhất trong em
mà trân trọng giãi bày.

Anh thân yêu
Nay anh đã xa rồi
Em vẫn ước mong anh
Đợi anh ngày trở lại.

Xem thêm
Sông Thương

Chiều sông Thương

Ở hai đầu nỗi nhớ

Video nhạc tuyển
Ban Mai
Khí công Y đạo: Bài học tốt tự chăm sóc sức khỏe
MAR AKRAM – Dancing with the wind♥
KimYouTube

Trở về trang chính
Hoàng Kim  Ngọc Phương Nam  Thung dung  Dạy và học  Cây Lương thực  Dạy và Học  Tình yêu cuộc sống  Kim on LinkedIn KimYouTube Kim on Facebook

Khổng Tử dạy và học

KhongTu2
Khổng Tử sinh năm 551 mất năm 479 Trước Công Nguyên là nhà hiền triết phương Đông nổi tiếng người Trung Hoa, suốt đời dạy người không mỏi, học người không chán. Các bài giảng và triết lý của ông, đặc biệt là đạo làm người và tu dưỡng đạo đức cá nhân, đã ảnh hưởng sâu rộng đến tư tưởng và đời sống của nhiều nước Đông Á suốt hai mươi thế kỷ qua.  Người Trung Hoa đời sau đã tôn xưng ông là Vạn thế Sư biểu (Bậc Thầy muôn đời). Chính phủ Trung Quốc hiện nay, trong nỗ lực truyền bá văn hóa Trung Hoa ra thế giới, đã thành lập hàng trăm Học viện Khổng Tử khắp toàn cầu.

NHẬN THỨC ĐÚNG VỀ KHỔNG TỬ

Nhận thức đúng về Khổng Tử, chọn lọc, bảo tồn và phát triển tinh hoa Khổng Tử được lưu lại chủ yếu trong tài liệu chính  là Luận Ngữ của nhà giáo họ Khổng để ứng dụng và thực hành cho phù hợp thời thế, đó là việc làm căn bản và cần thiết. Mục đích sau cùng của DẠY VÀ HỌC là thấu suốt bản chất sự vật, có lời giải đúng và LÀM được việc.

Tư Mã Thiên dành một thiên trong Thế gia của Sử Ký (từ trang 208 đến trang 247) để viết rất kỹ về Khổng Tử, với lời bình cuối bài:  “Kinh Thi nói: Núi cao ta trông, đường rộng ta đi Tuy chưa đến đích, nhưng lòng hướng về. Tôi đọc sách của họ Khổng, tưởng tượng như thấy người. Đến khi đến nước Lỗ xem nhà thờ Trọng Ni, nào xe cộ, nào áo, nào đồ tế lễ, học trò tập về lễ nghi ở nhà Khổng Tử theo đúng từng mùa, tôi bồi hồi nán lại bỏ đi không dứt. Trong thiên hạ, các vua chúa và người tài giỏi rất nhiều, khi sống thì vinh hiển, nhưng lúc chết là hết. Khổng Tử là một người áo vải thế mà truyền hơn mười đời, các học giả đều tôn làm thầy, từ thiên tử đến vương hầu ở Trung Quốc hể nói đến lục nghệ đều lấy Khổng Tử làm tiêu chuẩn. Có thể gọi là bậc chí thánh vậy.”

Hồ Chí Minh trong tài liệu “Hồ Chí Minh về vấn đề tôn giáo và tín ngưỡng”, Nhà Xuất Bản Khoa học Xã hội, Hà Nội năm 1996, trang 152 đã viết: “Học thuyết của Khổng Tử có ưu điểm là sự tu dưỡng đạo đức cá nhân. Tôn giáo của Jê su có ưu điểm của nó là lòng nhân ái cao cả. Chủ nghĩa Mác có ưu điểm là phương pháp làm việc biện chứng. Chủ nghĩa Tôn Dật Tiên có ưu điểm là chính sách của nó thích hợp với điều kiện nước ta. Khổng Tử, Jê su, Mác, Tôn Dật Tiên chẳng có ưu điểm chung đó sao? Họ đều mưu cầu hạnh phúc cho loài người, mưu cầu hạnh phúc cho xã hội. Nếu hôm nay họ còn sống trên đời này, tôi tin rằng họ nhất định sống chung với nhau rất hoàn mỹ như những người bạn thân thiết. Tôi cố gắng làm một người học trò nhỏ của các vị ấy.”

Nguyễn Hiến Lê tại trang đầu của sách “Khổng Tử”, Nhà Xuất Bản Văn Hóa, Hà Nội năm 1991 đã đánh giá: ” Triết thuyết nào cũng chỉ để cứu cái tệ của một thời thôi. Muốn đánh giá một triết thuyết thì phải đặt nó vào thời của nó, xem nó giải quyết được những vấn đề của thời đó không, có là một tiến bộ so với các thời khác, một nguồn cảm hứng cho các thời sau không. Và nếu sau mươi thế hệ, người ta thấy nó vẫn còn làm cho đức trí con người được nâng cao thì phải coi nó là một cống hiến lớn cho nhân loại rồi”.

Sách về Khổng Tử thật nhiều nhưng Luận Ngữ là đáng tin cậy hơn cả. Sự ngụy tạo, lợi dụng Khổng Tử, giảng giải, diễn dịch và viết thêm của đời sau cũng nhiều. Chào ngày mới 2 tháng 8 đúc kết thông tin vắn tắt về Khổng Tử theo Từ Điển Bách Khoa Mở Wikipedia

KhongTu1

Đức Khổng Tử có nhiều triết lý sâu sắc. Khổng Tử suốt đời dạy người không mỏi, học người không chán, ưu tiên dạy và học đạo làm người, đạo đức cá nhân. Khổng Tử là vầng trăng cổ tích, bậc Thầy muôn đời.

Tôi tự suy ngẫm, nhận thức mới và thấm thía hai điều: Học mà không hành, dạy nhiều vô ích. Sống không phúc hậu, cố gắng vô ích.

VIẾT VỀ KHỔNG TỬ LIỆU CÓ THỨC THỜI KHÔNG?

Khổng Tử lúc đương thời không ông vua nào nghe lời khuyên của ông, không nước nào dung nạp được ông và ông hoàn toàn thất bại về chính trị. Nguyễn Hiến Lê nhận xét đại ý là Khổng Tử cũng không đạt được mục tiêu về giáo dục. Vì ông chủ trương đức trị, muốn đào tạo những người vừa có đức vừa có tài để cho ra làm quan nhưng ba ngàn đệ tử thì chỉ có vài ba người có đức hoặc chết sớm như Nhan Hồi hoặc không chịu ra làm quan như Mẫn Tử Khiên, năm bảy người có tài và có tư cách như Tử Cống, Trọng Do, Nhiễm Cầu, … khoảng mươi người khác là gượng dùng. Dạy học suốt ba bốn chục năm mà thành nhân được ngần ấy là đáng nãn nhưng Không Tử vẫn bình tâm. Bọn pháp gia thì chú trọng kinh tế, hành chính , pháp luật chỉ cầu quốc gia phú cường không giáo dục dân bất chấp nguyện vọng của dân và họ đã thành công trong thời họ, hạ được sự đối kháng để lên thay.

Đương thời Khổng Tử là vậy, các đời sau thì vua chúa tôn vình Khổng học phần lớn chỉ là lợi dụng học thuyết của ông để tuyên truyền mạnh mẽ có lợi cho họ. Thời Trung Quốc Dân Quốc, chính phủ Tưởng Giới Thạch tuyên bố biến mọi nơi thờ phụng Khổng Tử thành trường học, xoá bỏ những nghi lễ liên quan đến Khổng học. Thời Mao Trạch Đông cầm quyền cũng từng phát động “Phê Lâm, phê Khổng, phê ông Chu” gần đây thì trào lưu thành lập các Học viện Khổng Tử khắp toàn cầu để truyền bá văn hóa Trung Hoa ra thế giới đang được Chính phủ Trung Quốc nỗ lực thực hiện.

Đọc lại và suy ngẫm về bài viết của Bác Hồ về “Khổng Tử” đăng trên báo “Thanh Niên”, cơ quan huấn luyện của tổ chức Việt Nam Thanh Niên Cách mạng Đồng chí Hội ở Quảng Châu ngày 20/2/1927:

Từ rất xa xưa, người An Nam và các vua chúa An Nam rất tôn kính nhà hiền triết này… Nhưng hãy xem Không Tử là người thế nào? Tại sao các hoàng đế lại tôn sùng đến thế? Tại sao được tôn sùng đến thế mà Chính phủ Trung Hoa lại vứt bỏ đi…

Khổng Tử sống ở thời Chiến quốc. Đạo đức của ông, học vấn của ông và những kiến thức của ông làm cho những người cùng thời và hậu thế phải cảm phục… Nhưng cách đây 20 thế kỷ, chưa có chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa đế quốc và các dân tộc bị áp bức như chúng ta ngày nay, cho nên bộ óc Khổng Tử không bao giờ bị khuấy động vì các học thuyết cách mạng.

Đạo đức của ông là hoàn hảo, nhưng nó không thể dung hợp được với các trào lưu tư tưởng hiện đại, giống như một cái nắp tròn làm thế nào để có thể đậy kín được cái hộp vuông?

Những ông vua tôn sùng Khổng Tử không phải chỉ vì ông không phải là người cách mạng mà còn vì ông tiến hành cuộc tuyên truyền mạnh mẽ có lợi cho họ… Khổng giáo dựa trên ba sự phục tùng: Quân – thần; phụ – tử; phu – phụ và năm đức là: “ Nhân, nghĩa, lễ, trí, tín”.

Khổng Tử đã viết “Kinh Xuân Thu” để chỉ trích “những thần dân nổi loạn” và “những đứa con hư hỏng”, nhưng ông không viết gì để lên án những tội ác của “những người cha tai ác” hay “những ông hoàng thiển cận”. Nói tóm lại, ông rõ ràng là người phát ngôn bênh vực những người bóc lột chống lại những người bị áp bức…

Nếu Khổng Tử sống ở thời đại chúng ta và nếu ông khăng khăng giữ những quan điểm cũ thì ông sẽ trở thành phần tử phản cách mạng. Chính phủ Trung Quốc đã làm mất đi một thể chế cũ trái với dân chủ. Còn những người An Nam chúng ta hãy tự hoàn thiện mình, về mặt tinh thần bằng đọc các tác phẩm của Khổng Tử và về mặt cách mạng thì cần đọc các tác phẩm của Lênin!”.

Ngày 19 tháng 5 năm năm 1965, Hồ Chí Minh thăm Khúc Phụ về, đã viết bài thơ

Thăm Khúc Phụ

Mười chín tháng năm thăm Khúc Phụ,
Thông già, miếu cổ thảy lu mờ.
Uy quyền họ Khổng giờ đâu nhỉ?
Bia cũ còn soi chút nắng tà.

Nguyên văn chữ Hán:

訪曲阜

五月十九訪曲阜
古松古廟两依稀
孔家勢力今何在
只剩斜陽照古碑

Phiên âm:

Phỏng Khúc Phụ

Ngũ nguyệt thập cửu phỏng Khúc Phụ,
Cổ tùng cổ miếu lưỡng y hi.
Khổng gia thế lực kim hà tại,
Chỉ thặng tà dương chiếu cổ bi.

Dịch nghĩa:

Thăm Khúc Phụ

Ngày 19 tháng 5 thăm Khúc Phụ,
Cây thông già và ngôi miếu cổ đều đã mờ nhạt.
Uy quyền họ Khổng giờ ở đâu?
Chỉ còn chút ánh nắng tà chiếu trên tấm bia cũ.

Không hiểu hữu ý hay vô tình Hồ Chí Minh chọn ngày 19 tháng 5 để thăm Khổng Tử. Ngày 19 tháng 5 là ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, cũng là ngày thành lập Việt Minh, khai sinh đường Hồ Chí Minh trong lịch sử. Chuỗi ba sự kiện lớn này đóng mốc son ngày 19 tháng 5 vào lịch sử Việt Nam và thế giới đối với nền độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và sự nghiệp thống nhất Tổ quốc Việt Nam. Tôi có viết bài “Hồ Chí Minh trọn đời minh triết” với ba ý: Việt Nam Hồ Chí Minh biểu tượng Việt; Bác Hồ nói đi đôi với làm mẫu mực đạo đức; Bác Hồ rất ít trích dẫn.

Bình sinh Hồ Chí Minh rất ít trích dẫn nhưng đối với Khổng Tử, Người có riêng hai bài viết đánh giá kỹ và sâu về di sản Khổng Tử. Trong đó, bài văn của Bác viết vào lúc Hồ Chí Minh tráng niên 36 tuổi và sự phê phán Khổng Tử đang lên cao trào, bài thơ “Thăm Khúc Phụ” thì lại trùng khớp với ngày 19 tháng 5 lúc Bác 74 tuổi và là bài thơ cuối cùng của Người viết về Khổng Tử. Đó là hai thời điểm quan trọng trong đời người để đánh giá đúng mức về một con người. Hồ Chí Minh trong tư cách là một chính khách với tầm nhìn lịch sử đã chú trọng Khổng Tử về đạo đức nhiều hơn là chính trị. Bác nói: “Chúa Giêsu dạy: Đạo đức là bác ái. Phật Thích Ca dạy: Đạo đức là từ bi. Khổng Tử dạy: Đạo đức là nhân nghĩa” (Báo Nhân Dân ngày 14/6/1951).

Sự tu dưỡng đạo đức cá nhân và tự nguyện thực hành trọn đời của Hồ Chí Minh về “cần kiệm liêm chính, chí công vô tư” là có noi theo Khổng Tử.

Viết về Khổng Tử liệu có thức thời không? khi nhiều trường đại học phương Tây quyết định chia tay với các trung tâm Khổng Tử vì lo ngại họ bị chính quyền Trung Quốc can thiệp thái quá (BBC 13.1.2015), và ngay tại Việt Nam hiện nay những động thái của chính phủ Trung Quốc đối với biển Đông cùng các Học Viện Khổng Tử đang gây nên sự tranh luận.

Học Viện Khổng Tử ở Việt Nam chưa thích hợp vào lúc này, nhưng mỗi cá nhân để tự hoàn thiện mình về mặt đạo đức, tinh thần thì rất nên đọc các tác phẩm của Khổng Tử.

Hoàng Kim

(còn tiếp…)

HỌC ĐỂ LÀM ĐIỀU GÌ Ở KHỔNG TỬ?

Hoàng Kim

Bài viết mới trên TÌNH YÊU CUỘC SỐNG

Video nhạc tuyển
Ban Mai
MAR AKRAM – Dancing with the wind♥
KimYouTube

Trở về trang chính
Hoàng Kim  Ngọc Phương Nam  Thung dung  Dạy và học  Cây Lương thực  Dạy và Học  Tình yêu cuộc sống  Kim on LinkedIn KimYouTube Kim on Facebook

Rằm Xuân Hà Nội

RamXuanHaNoi
TÌNH YÊU CUỘC SỐNG. “Trăng sáng lung linh trăng sáng quá/ Đất trời lồng lộng một màu trăng/ Dẫu đêm khuya vắng người quên ngắm/ Trăng vẫn là trăng, trăng vẫn rằm.” Rằm Xuân Hà Nội là thơ Hoàng Kim viết vào lúc nửa đêm Rằm Nguyên Tiêu tại Hà Nội nhân kỷ niệm đêm sinh của mình. Bài thơ này được chép lại nhân Chào ngày mới 1 tháng 8 kỷ niệm năm 2008, toàn bộ tỉnh Hà Tây với 4 xã thuộc huyện Lương Sơn (Hòa Bình) và huyện Mê Linh (tỉnh Vĩnh Phúc) được sát nhập vào thủ đô Hà Nội; năm 2009 tàu ngầm Kilo HQ 182 Hà Nội (và 5 chiếc khác mang tên gọi của các tỉnh/thành dọc bờ biển Việt Nam) được đặt mua và tiếp nhận từ Nga. Ngày 1 tháng 8 cũng là ngày kỷ niệm thành lập Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Năm 1927 Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo cuộc đấu tranh vũ trang đầu tiên Khởi nghĩa Nam Xương chống lại Quốc dân Đảng trong Nội chiến Trung Quốc. Đọc lại và suy ngẫm.

RamXuanHaNoi

RẰM XUÂN HÀ NỘI

Hoàng Kim

Trăng sáng lung linh trăng sáng quá,
Đất trời lồng lộng một màu trăng.
Dẫu đêm khuya vắng người quên ngắm,
Trăng vẫn là trăng, trăng vẫn rằm.

Bài viết mới trên TÌNH YÊU CUỘC SỐNG

Video nhạc tuyển
Ban Mai
MAR AKRAM – Dancing with the wind♥
KimYouTube

Trở về trang chính
Hoàng Kim  Ngọc Phương Nam  Thung dung  Dạy và học  Cây Lương thực  Dạy và Học  Tình yêu cuộc sống  Kim on LinkedIn KimYouTube Kim on Facebook