Lộc xuân cuộc đời

HoQuangCuaNguyenVanLuat

LỘC XUÂN CUỘC ĐỜI mời bạn đọc năm bài viết mới: “Điểm son trong sản xuất lúa và những ý kiến trái chiều về khoa hoc công nghệ” của giáo sư Nguyễn Văn Luật, anh hùng lao động, giải thưởng Hồ Chí Minh, nguyên Viện trưởng Viện Lúa Đồng bằng Sông Cửa Long, trao đổi về giống lúa IR50404, sử dụng thuốc trừ sâu hiêu quả cho lúa cao sản ngắn ngày, và lợi ích vụ lúa thu Đông; “Gặp những đồng nghiệp trẻ trong đại hội đảng bộ Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh” thông tin sốt dẽo của cô Lê Thị Phương Hồng về “Mái trường thân yêu” chuẩn bị kỷ niệm 60 năm ngày thành lập. “Ngôi nhà có hàng rào sơn trắng” tản văn của nhà khảo cổ và văn hóa Nam Bộ Nguyễn Thị Hậu, viết về những ngôi nhà có hàng hiên rộng, vài chậu hoa xinh xắn trên bệ cửa sổ rèm buông lay nhẹ, bãi cỏ xanh nho nhỏ và bên ngoài là hàng rào thưa sơn màu trắng, thấp, khiêm nhường. “Người đàn bà nhổ lạc” của nhà văn Phan Chí Thắng, viết về tuổi thơ nhưng thấp thoáng bóng dáng của người phụ nữ thôn quê nhân hậu. Bài thơ “Mẹ tôi” của Nguyễn Tuyết Hạnh và bức ảnh tuyệt đẹp về sen hồng ngày hạ, bạn đọc và suy ngẫm, và chợt thấy lòng mình lắng lại.

CayluaVietnam

ĐIỂM SON TRONG SẢN XUẤT LÚA VÀ NHỮNG Ý KIẾN TRÁI CHIỀU VỀ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ

Nguyễn Văn Luật

Ở ĐBSH vào thập kỷ 60 và 70 thế kỷ 20th , điểm son trong phát triển sản xuất lúa là lúa xuân trở thành vụ chính, tiếp theo là cơ cấu cây trồng luân canh xen canh với vụ lúa xuân, như lúa mùa sớm, vụ màu thu đông, hay vụ bèo hoa dâu gối vào đầu vụ lúa xuân. Lúc đầu có nhiều ý kiến phản đối gay gắt . Cho đến khi có giống lúa ngắn ngày và kỹ thuật sản xuất lúa từ khâu mạ thích hợp trong điều kiện giá rét đầu vụ, thì diện tích lúa xuân tăng rất nhanh. Vụ lúa Chiêm đã hòan thành vai trò lịch sử ngàn năm và đã nhanh chóng nhường ruộng cho vụ lúa xuân.

Ở ĐBSCL vào thập kỷ 80, 90 thế kỷ 20th , nhất là sau đổi mới, phong trào sản xuất lúa ở vùng phù sa trẻ này cũng rất sôi động, vì đang có phong trào đưa giống lúa cao sản ngắn ngày vào các vụ mới trong vùng; đấy là các vụ đông xuân, xuân hè, hè thu, thu đông, để cấu trúc lại các vụ lúa trong năm, chứ không dừng lại ở mức cơ cấu lại bằng thay đổi tỷ lệ diện tích cho mỗi vụ đã có trước.

Vùng ĐBSCL có điều kiện tự nhiên vừa rất thuận lợi cho sản xuất lúa, lại vừa có những trở ngại lớn. Thuận lợi vì đất đai mầu mỡ, ánh sáng và nguồn nước rất dồi dào, không có giá rét và ngày ngắn, không có bão tố; khó khăn vì mùa khô mặn xâm nhập, phèn nổi lên, mùa mưa thì lũ úng lụt.. Điều kiện canh tác lúa đâu có đồng nhất, ngay cả mặt ruộng lúa lúc mới giải phóng còn nhiều lung đìa, nên đâu có thể tiếp nhận được khuyến cáo có nguồn gốc nước ngoài là gieo trồng và thu hoạch đồng loạt; hơn nữa không thể có đủ lao động cho những tháng đông ken mùa vụ!.

Trong quá trình phát triển sản xuất lúa ở ĐBSCL, các nhà khoa học trong và ngoài vùng, và cả ngoài nước không khỏi có nhiều ý kiến trái chiều về khoa học CN, nhưng đều xuất phát từ thiện chí với nông dân, với nông nghiệp, và với nông thôn. Nhận thức vậy nên khi phát biểu hay trong bài viết của tôi có những ý phản biện, mà có lẽ chưa để “mất lòng” ai.Tôi chỉ xin đơn cử ba trường hợp:

Có khuyến cáo chiến lược “Không phun xịt thuốc trừ sâu rầy trước 40 ngày sau cấy”. Khuyến cáo này có nguồn gốc từ chuyên gia nước ngoài, có chuyên gia trong nước hưởng ứng. Trong dịp Bộ trưởng Cao Đức Phát đến thăm tôi ở Cần Thơ, tôi có trình bầy và đề nghị Bộ trưởng gỡ bỏ khuyến cáo này. Bộ trưởng yêu cầu tôi viết cho báo NNVN. Bài báo được đăng ngay, tiếp theo là nhiều báo khác. Sau đó không lâu NB Quang Ngọc nói với tôi bài báo đã đánh sập chiến lược “ Không phun xịt trừ sâu 40 ngày sau cấy” rồi. GSTSKH Hà Minh Trung có nói khi ta gỡ bỏ chiến lược trên, một số nước vẫn thực hiện thì vẫn có dịch sâu rầy bột phát và bệnh vàng lùn soắn lá!. Từ 2007 đến nay, đâu có đợt dịch rầy nâu nào như nhiều năm trước

Giống lúa IR50404 nhập từ IRRI phải “lên bờ xuống ruộng” hàng vài thập kỷ trước. Dùng giống lúa này là sự lựa chọn của nông dân. Tôi nhận thấy người nông dân lựa chọn dùng giống lúa nào, làm vụ lúa nào, đâu có cần biết của ai, từ đâu đến. Tôi chịu ảnh hưởng của suy nghĩ này, nên không có phản cảm gì đến việc nông dân ngoài Bắc dù giống lúa nhập, vì đâu có độc hại như hàng nhập từ TQ đồ chơi trẻ em, quần áo, cả nồi niêu bát đĩa tăm đũa có nhiễm chất độc. Đối với giống lúa IR50404, tôi đã kiên trì và cả chút ít dũng cảm đứng về phía nông dân bằng nhiều bài báo, mặc cho có lúc có chuyên gía đề nghị truy tìm ai có liên quan đến phát triển giống lúa này! Có lãnh đạo Sở Nông nghiệp và PTNT nói với tôi: vừa gặp Thứ trưởng khi đó là PGSTS Bùi Bá Bông, và hỏi sao lại có bài báo này, được trả lời: giáo sư nói đúng đấy!

Về vụ lúa Thu Đông hay vụ 3 và 3 vụ lúa ở ĐBSCL, trước đây tôi cũng chỉ nghĩ về mặt xấu là cầu nối sâu bệnh, bóc lột đất kiệt quệ, thu không đủ chi cho sản xuất. Có khuyến cáo không làm vụ ba, vụ thu đông. Sau khi tìm hiểu thực tế sản xuất, tôi thấy bà con nông dân làm vụ 3 là tự lựa chọn như đối với giống lúa IR50404, nên tôi lại đứng về phía bà con nông dân bằng viết khá nhiều bài báo, tổ chức hội thảol và trình bầy ý kiến mình với lãnh đạo Bộ. Tôi cũng gửi cho báo NNVN trước, nhưng có lẽ các đ/c ngại va chạm. Gửi cho báo Nhân dân, NB Tô Vương biên tập, thì được đăng ngay, đăng vào mấy số, ở các mục khác nhau: “Ý kiến nhà khoa học”, “Cùng suy ngẫm”, “Trang địa phương.”. Các báo ngành, báo địa phương ngày một hưởng ứng. Trước là đại diện Việt Nam làm chuyên viên ở FAO, TS Trần Văn Đạt, nay hưu ở Mỹ, hòi lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và PTNT, và hỏi tôi. Tôi đề nghị tìm hiểu qua bà con thân thuộc hiện đang làm ruộng ở ĐBSCL trước đã. Chỉ sau 10 ngày tôi nhận được thư trả lời (thư điện tử, tháng 7/2009) TS đồng ý với tôi vì chưa thể có lựa chọn khác tốt hơn, và mong Nhà nước ta có chính sách để nông dân có thể tái cơ cấu cây trồng ở vùng lúa nhằm tăng tổng thu nhập thuần ổn định.

Khi vụ 3 được “cởi trói”, ở tỉnh An Giang trước có 7 chủ tịch xã bị kỷ luật do dân có làm vụ 3 thế tất được giải oan. Thạc sỹ Chủ tịch Liên hiệp các hội khoa học công nghệ Lê Minh Tùng vài năm trước đây đã có bài tổng kết hơn 10 năm làm 3 vụ lúa ở An Giang, có đăng tạp chí KH và CN của tỉnh, thì: chưa thấy mặt tiêu cực của vụ 3 thể hiện rõ, nhưng năng suất và sản lượng lúa của tỉnh vẫn tăng hàng năm rõ. An Giang là tỉnh làm vụ 3 mạnh nhất và hiệu quả nhất của vùng!

GSTS Nguyễn Văn Luật
( Bài đăng theo đúng bản email tác giả gửi)
Ảnh đầu trang: Anh hùng lao động Hồ Quang Cua và GS. AHLĐ Nguyễn Văn Luật

GẶP NHỮNG ĐỒNG NGHIỆP TRẺ ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HCM

Lê Thị Phương Hồng

DHNL2

DHNL1

(*) Lê Thị Phương Hồng, nguyên Phó Bí thư Đảng Ủy DHNL TPHCM.

NguyenThiHau

NGÔI NHÀ CÓ HÀNG RÀO SƠN TRẮNG

Nguyễn Thị Hậu

Dọc những con đường trải dài tôi qua ở nước Mỹ, bất cứ nơi đâu cũng có thể bắt gặp ngay bên đường, hoặc thấp thoáng trong cánh rừng thưa, hay trong một thị trấn nho nhỏ nào đấy… những ngôi nhà có hàng hiên rộng, vài chậu hoa xinh xắn trên bệ cửa sổ rèm buông lay nhẹ, bãi cỏ xanh nho nhỏ và bên ngoài là hàng rào thưa sơn màu trắng.

Không hiểu sao khi nhìn thấy những ngôi nhà như thế, trái tim chợt lỡ nhịp, một tình cảm dịu dàng tràn ngập như khi gặp lại mối tình không trọn vẹn. Những ngôi nhà có hàng rào sơn trắng, với tôi, luôn mang lại cảm giác bình yên mà bất cứ gia đình nào cũng muốn có. Hàng rào thấp sơn trắng như một ranh giới mong manh, ở trong là những gì thân thuộc ấm áp, bên ngoài là xa lạ lạnh lùng…

Hàng rào có cổng, cũng thấp thôi, hay khép hờ hoặc gài tạm, mỗi ngày được mở ra cho người nhà ra vào, đón tiễn những người khách. Cánh cổng chỉ như “cửa khẩu” tượng trưng, nhìn nó có thể cảm nhận được sự thân thiện hay không của ngôi nhà. Một ngày nào đó, cổng rào luôn đóng im ỉm “nội bất xuất ngoại bất nhập”, một ngày nào đó người trong nhà lại ra vào bằng cách vượt qua rào, đạp đổ rào, khách đến nhà cũng bằng cách ấy… Một ngày nào đó cánh cổng rào luôn mở toang, chểnh mảng, người ra vào thờ ơ không buồn khép lại… Có lẽ ngày ấy sự bình yên của ngôi nhà bắt đầu ra đi…

Có lần, trong giấc mơ tôi thấy mình đứng ngập ngừng bên cạnh cổng rào, không dám đẩy cổng dù nó chỉ được gài chốt sơ sài, cũng không dám bấm chuông, sợ rằng chính tiếng chuông sẽ làm mình chợt tỉnh… Hình như phía sau tấm rèm lay nhẹ kia có ánh mắt ai đó tò mò nhìn người khách lạ đứng tần ngần bên rào nhà mình. Rồi nhận ra người khách chỉ là kẻ qua đường tình cờ dừng chân chốc lát, ánh mắt kia yên tâm rời khỏi cổng rào quay về với những gì thân quen với nó. Và tôi, không thể dừng chân lâu hơn, đành bước đi, để lại cảm giác hạnh phúc
mình – đã – mơ – ước – từ – lâu ở lại phía sau, bên kia hàng rào thấp sơn màu trắng.

Sao mà tôi yêu những ngôi nhà này đến thế! Kiếp sau, hay nếu may mắn được lên Thiên đàng, nhất định tôi sẽ xây một ngôi nhà nhỏ có hàng rào sơn màu trắng bình yên…

(*) Nguồn: FB Nguyễn KC Hậu

PhanChiThangPhanChiQuyet

NGƯỜI ĐÀN BÀ NHỔ LẠC

Phan Chí Thắng

Năm 1953, khi còn là một đứa bé 5 tuổi, tôi đã thực hiện chuyến đi bộ dài ngày nhất trong đời mình. Cha tôi được thuyên chuyển công tác ra Công an Khu 4 và được đưa vợ con theo. Chuyến đi từ chiến khu Thừa Thiên ra đến Nam Đàn Nghệ an mất đúng một tháng, chủ yếu là đi đường rừng. Chuyến đi để bắt đầu hơn bốn năm tuổi thơ của tôi ở Nghệ an, một tuổi thơ đầy ắp những kỷ niệm vui buồn và cả sợ hãi.

Sinh ra ở Huế, trong một gia đình tạm gọi là đủ ăn đủ mặc, hai mẹ con tôi bị ném vào một vùng nông thôn có phong cảnh rất đẹp và cũng là nghèo khổ nhất Việt Nam.

Chúng tôi được bố trí ở nhờ trong một gia đình ở xã Nam Vân huyện Nam Đàn trước khi chuyển lên gần Đô Lương. Trong trí nhớ của tôi thì đó là Nam Vân. Sau này hỏi những người quê ở Nam Đàn, họ nói không có có xã tên đó, chỉ có Vân Diên và Nam Tân. Chưa có dịp tra cứu lại.

Đứa bé 5 tuổi lần mò chơi với trẻ trâu, bắt cua, trèo cây, chạy chơi trên đường làng phơi đầy toóc (rạ). Một cuống rạ đâm vào lỗ mũi tôi, máu chảy đầm đìa và để lại di chứng là có một lỗ mũi hẹp hơn lỗ kia. Lần chó cắn, cũng là đầu đời, nay còn nhìn rõ sẹo ở chân, cũng xảy ra ở đây.

Và một kỷ niệm nữa, cũng đầu đời, liên quan đến đàn bà mà hôm nay tôi muốn kể lại.

Hôm đó tôi theo lũ nhóc con đi mót lạc. Những người dỡ (nhổ) lạc đi phía trước, trẻ con đi theo sau, cố gắng tìm những củ lạc còn sót lại.

Bạn nên biết là người Nghệ an tiết kiệm lắm, chi li lắm. Họ mà nhổ lạc thì khó có còn gì để mót.

Mùi lạc thơm thơm hăng hăng. Nhặt được một củ là bóc vỏ ngay, ăn sống, không có thứ gì trên đời ngon bằng.

Đó là tôi nói về những đứa khác. Còn tôi, thằng bé quen đi đường nhựa, lơ ngơ không mót được củ nào. Người ta nhổ gần xong đám ruộng lạc mà tôi vẫn tay trắng hoàn tay trắng.

Bất thình lình, tôi phát hiện nguyên một chùm lạc to được nhổ lên nửa vời. Tôi lao đến, sung sướng nhổ nốt lên, ôm vào lòng. Đó là thứ quà tặng đầu đời mà Trời Phật ban cho tôi. Khó mà tả cho hết được niềm vui vô bờ bến tôi có được lúc đó.

Mấy chục giây sau, ngước mắt lên, tôi bắt gặp nụ cười âu yếm pha chút láu lỉnh trong ánh mắt người đàn bà nhổ lạc đi phía trước tôi.

Đứa bé năm tuổi chưa hiểu được ánh cười đó, mãi sau này nó mới hiểu.

Đứa bé năm tuổi chưa đủ hiểu biết để nhận ra đó là người đàn bà hay chỉ là một thanh nữ.

ít lâu sau, chúng tôi chuyển về gần Đô Lương sinh sống. Và mãi mãi tôi không gặp lại người đàn bà (hay là thanh nữ?) đó nữa.

Nhưng mãi mãi tôi không quên đôi mắt ấy, không quên nụ cười trong đôi mắt ấy. Nụ cười luôn tiếp cho tôi năng lượng để vượt qua những gian truân trong cuộc đời đầy bất trắc này.

(*) FB của Phan Chí Thắng (ảnh Phan Chí Thắng và Phan Chí Quyết)

Metoi TH

Mẹ tôi

Nguyễn Tuyết Hạnh

Mẹ tôi ủ nắng trong lòng
Gom mưa tưới mát tươi hồng sắc hoa
Ngậm ngùi giá rét mưa sa
Để dâng mùa hạ bao la sen hồng…

Mẹ tôi lam lũ nâu sồng
Tự bùn vẫn tỏa hương nồng thanh tao
Hôn lên má mẹ gầy hao
Xin dâng tha thiết ngọt ngào lòng con…

Nguồn : FB Nguyen Tuyet Hanh

Trở về trang chính
TÌNH YÊU CUỘC SỐNG

Mời cảm nhận: tại đây

Advertisements

2 thoughts on “Lộc xuân cuộc đời

  1. Pingback: Chào ngày mới 9 tháng 6 | Tình yêu cuộc sống

  2. Pingback: Chào ngày mới 9 tháng 6 | CNM365

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s